De jerrycan: de meestgebruikte wateropslag
Een jerrycan of watertank is voor de meeste kampeerders de standaard manier om drinkwater mee te nemen of op de camping op te slaan. De keuze van materiaal en kleur maakt meer uit dan veel mensen denken.
Materiaal: voedingsveilig kunststof
Gebruik alleen jerrycans die expliciet zijn gemarkeerd als voedingsveilig (food grade). Dit staat op de verpakking of de bodem, vaak als een beker-en-vork-symbool of de aanduiding "food grade HDPE". HDPE (High-Density Polyethylene) is het meest gebruikte materiaal voor drinkwater. Vermijd jerrycans die bedoeld zijn voor brandstof of chemicaliën, zelfs als ze schoongemaakt lijken.
Kleur: doorzichtig of gekleurd?
Doorzichtige jerrycans zijn handig om het waterniveau te zien, maar blauw of donkergekleurd materiaal heeft een praktisch voordeel: UV-licht bevordert de groei van algen en bacteriën in water. Een blauwe of ondoorzichtige kan remt dat proces. In elk geval geldt: zet de jerrycan nooit in de directe zon. Bewaar hem op een koele, schaduwrijke plek.
Hygiëne van de jerrycan
Een jerrycan die nooit grondig wordt schoongemaakt, kan een voedingsbodem worden voor bacteriën en biofilm — een laagje bacteriën dat zich aan de binnenwand hecht en moeilijk te verwijderen is. Dat klinkt eng, maar met regelmatig onderhoud is het goed te voorkomen.
Zo reinig je een jerrycan
- Spoel na elke vakantie de kan grondig door met schoon kraanwater.
- Vul daarna met een oplossing van warm water en een klein scheutje huishoudazijn (200 ml azijn op 5 liter water) of een milde oplossing van natriumbicarbonaat.
- Sluit af, schud goed en laat 15 tot 30 minuten intrekken.
- Goed naspoelen met schoon water tot er geen azijngeur meer is.
- Open en volledig droog laten worden voor opslag. Bewaar de jerrycan omgekeerd of met de dop eraf zodat er geen vocht in blijft staan.
Gebruik geen bleekwater tenzij je daarna heel grondig naspoelt; chloor in te hoge concentratie kan resten achterlaten die de smaak en in principe ook de veiligheid van het water beïnvloeden.
Hoe lang water bewaren in een jerrycan?
Water uit de kraan in Nederland bevat een kleine hoeveelheid chloor die de houdbaarheid vergroot. Na het tappen verdwijnt chloor langzaam. Als vuistregel: leidingwater in een schone, afgesloten en voedingsveilige jerrycan, koel en donker bewaard, blijft wekenlang goed. Ruikt het muf, is het troebel of heeft het een bijsmaak — weggooien en de jerrycan reinigen.
Kraanwater in het buitenland: wanneer wel, wanneer niet?
De vraag "kan ik dit kraanwater drinken?" stelt iedere buitenlandse kampeerder zich vroeg of laat. Er is geen universeel antwoord, maar er zijn wel handige richtlijnen.
West-Europa: over het algemeen veilig
In de meeste West-Europese landen — waaronder Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Denemarken, Zweden, Noorwegen en Frankrijk — is kraanwater van hoge kwaliteit en drinkbaar. Op campings in deze landen kun je ervan uitgaan dat het drinkwaterpunt ("eau potable", "Trinkwasser") veilig is.
In Spanje en Italië is het iets genuanceerder. Het leidingwater voldoet formeel aan Europese normen, maar de smaak varieert sterk per regio door kalkrijkheid en lokale behandeling. Op campings in Spanje staat soms "no potable" bij de watertap — dat betekent: niet voor drinken, wel voor wassen. Let op die markeringen.
Oost-Europa en landen buiten de EU
In Hongarije, Tsjechië en Polen is kraanwater in steden in principe drinkbaar, maar op campings buiten de stad wordt het waternetwerk minder strikt gehandhaafd. In landen als Marokko, Turkije of buiten-Europese bestemmingen: drink kraanwater nooit zonder filter of zuivering, ook niet voor tanden poetsen als je er gevoelig voor bent.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken publiceert reisadviezen inclusief drinkwaterinformatie per land. De WHO (World Health Organization) publiceert jaarlijks rapporten over drinkwaterkwaliteit per land. Controleer die voor je vertrek als je gaat kamperen buiten West-Europa.
Tekens op de camping zelf
Kijk op de camping altijd naar bordjes bij watertappunten. "Eau potable" (Frans), "agua potable" (Spaans), "acqua potabile" (Italiaans) en "Trinkwasser" (Duits) betekenen drinkbaar. "Non potable", "no potable", "non potabile" of "kein Trinkwasser" betekenen: niet drinken. Twijfel je? Vraag aan de receptie.
Waterfilters en zuivering
Filteroplossingen zijn nuttig als je twijfelt over de kwaliteit van het water of als je langdurig in gebieden kampeert met minder betrouwbaar leidingwater. Er zijn verschillende soorten.
Koolstoffilter (actief koolfilter)
De meest voorkomende filter voor kampeergebruik. Een koolstoffilter verwijdert chloor, pesticiden, zware metalen (deels) en verbetert de smaak. Het filtert echter geen bacteriën of virussen uit. Geschikt voor West-Europees kraanwater om de smaak te verbeteren, maar niet voor microbiologisch onbetrouwbaar water. Vervang het filterelement regelmatig volgens de aanwijzingen van de fabrikant — een versleten koolstoffilter kan bacteriën vasthouden in plaats van verwijderen.
Holle-vezelfilter (hol-vezel membraanfilter)
Een holle-vezelfilter heeft poriën van 0,1 tot 0,2 micrometer en filtert bacteriën en grotere parasieten (zoals Giardia en Cryptosporidium) uit. Dit type is betrouwbaarder voor water uit onbekende bronnen. Het filtert echter geen virussen. Merken als Sawyer en LifeStraw bieden bekende holle-vezelfilters voor kampeergebruik.
UV-zuivering
Een UV-pennetje (zoals de SteriPen) doodt bacteriën, virussen en parasieten door UV-licht. Het reinigt een halve liter water in dertig tot zestig seconden. Nadeel: het werkt alleen in helder water (troebel water laat minder UV door), en het verwijdert geen chemische verontreinigingen. UV-zuivering en een koolstoffilter samen vormen een complete oplossing voor onbekend water.
Chemische zuivering (chloor- of jodiumtabletten)
Tabletten zijn licht, goedkoop en werken als noodoplossing. Ze doden bacteriën en de meeste virussen maar werken minder goed op Cryptosporidium. Ze geven een bijsmaak, die je kunt verminderen met een koolstoffilter erna. Gebruik jodiumtabletten niet langdurig of als je schildklierproblemen hebt.
Onderhoud van je waterfilter
Een filter werkt alleen als hij goed onderhouden wordt. De meest gemaakte fout: een gebruikte filter opbergen terwijl hij nog nat is. Een vochtige filter is een ideale broedplaats voor bacteriën.
- Spoel de filter na elk gebruik door met schoon water
- Laat hem volledig drogen voor je hem opbergt
- Bewaar hem bij kamertemperatuur, nooit in de vriezer (beschadigt de membranen)
- Vervang filterelementen op de door de fabrikant aangegeven intervallen (vaak per liter, soms per aantal maanden)
- Controleer voor elke kampeertrip of de filter nog werkt: gooi een beetje troebel water door en kijk of het helder uitkomt
Praktisch waterplan voor een kampeertrip
Een handig systeem voor een week kamperen in het buitenland:
- Vul thuis een schone jerrycan met Nederlands leidingwater voor de eerste dag.
- Neem voor de zekerheid een koolstoffilter mee om de smaak van buitenlands water te verbeteren.
- Controleer op de camping of het watertap drinkbaar is (bordje, receptie).
- Vul de jerrycan bij het drinkwaterpunt bij als het veilig is.
- Gebruik voor twijfelachtig water altijd een filter of zuivering.
- Reinig de jerrycan na terugkomst grondig en bewaar hem droog en open.
