Winterbanden met caravan: regels per land in Europa

De korte versie voor wie haast heeft

• Bijna overal is de winterbandenplicht "situationeel": ze geldt als er sneeuw, ijs of sneeuwmodder op de weg ligt, niet op een vaste datum.
• De plicht richt zich op de auto. Voor een caravan geldt in Duitsland geen verplichting, en in Oostenrijk is een aanhanger ook uitgezonderd.
• Frankrijk en Italië werken met regionale periodes, vaak met een alternatief: sneeuwkettingen in de auto.
• Controleer altijd het symbool op je banden en de bebording onderweg. Die gaan voor op een vuistregel of datum.

Situationeel of vast: zo werken de regels

Er zijn grofweg drie systemen. In het eerste systeem geldt een periode op de kalender, waarbinnen je winterbanden moet hebben bij winterse omstandigheden (Oostenrijk, Tsjechië, Zweden). In het tweede systeem geldt de plicht zonder datum, alleen als de weg glad is (Duitsland). In het derde systeem bepaalt het verkeersbord of de regio wat verplicht is (Italië, delen van Frankrijk, kettingen in Zwitserland).

Dat verschil is belangrijk voor je planning. Een datumgrens betekent niet dat je erbuiten vrij bent: ligt er sneeuw, dan kun je ook in Duitsland een boete krijgen of bij een ongeluk medeschuldig worden bevonden. Andersom hoef je met droog weer midden in de periode niet altijd direct te vrezen voor een boete, maar je hebt wel de uitrusting nodig voor als het omslaat.

Wat is een winterband eigenlijk?

De ANWB wijst erop dat in Duitsland alleen banden met het sneeuwvlokje in een berg (het 3PMSF-symbool) als winterband worden geaccepteerd. Banden die alleen de aanduiding M+S dragen en vóór 1 januari 2018 zijn gemaakt, werden nog tot 1 oktober 2024 geaccepteerd. Dat uitstel is voorbij. Volgens ADAC geldt in Frankrijk sinds november 2024 ook alleen nog het 3PMSF-symbool als winterband.

Kijk dus op de zijkant van je banden of je het bergsymbool met sneeuwvlok ziet. Alleen "M+S" is op de lange termijn niet meer genoeg om je zeker te voelen. Vervang je banden toch, kies dan een band met het volledige symbool.

Per land: auto en caravan

Duitsland

In Duitsland geldt volgens de ANWB een situationele plicht: winterbanden zijn verplicht als winterse omstandigheden dat vereisen, en wel op alle wielen van auto en camper. Voor caravans geldt geen verplichting voor winterbanden of sneeuwkettingen, maar de ANWB raadt aan ze toch te gebruiken. Rijd je zonder winterbanden bij gladheid, dan riskeer je een boete. Veroorzaak je daarmee hinder of een ongeluk, dan kan dat zwaarder wegen en kan het als grove nalatigheid worden gezien. Kettingen zijn verplicht bij het ronde blauwe bord met een wiel met ketting, en dan geldt een maximumsnelheid van 50 km/u.

Oostenrijk

De ANWB noemt voor Oostenrijk de periode 1 november tot en met 15 april, bij winterse omstandigheden. Volgens ADAC moeten winterbanden dan op alle wielen zitten, en zijn aanhangers uitgezonderd. De minimale profieldiepte is volgens ADAC 4 mm voor radiaalbanden. Kettingen zijn verplicht bij het blauwe bord, vooral in berggebied.

Heb je een zwaardere camper? Voor voertuigen boven 3.500 kilo gelden volgens ADAC andere regels, met winterbanden op de aangedreven as en kettingen aan boord. Lees daarover meer in onze gids winterbanden en sneeuwkettingen voor campers in het najaar.

Zwitserland

Zwitserland kent volgens de ANWB geen landelijke winterbandenplicht, maar je bent wel aansprakelijk bij ongevallen. ADAC waarschuwt voor medeschuld als je met zomerbanden op een winterse weg verongelukt, en voor een boete als je het verkeer ophoudt. Kettingen zijn verplicht waar een bord dat aangeeft.

Frankrijk

De ANWB schrijft dat winterbanden in veel berggebieden tussen november en maart verplicht zijn, en dat sneeuwkettingen tussen 1 november en 31 maart in veel berggebieden verplicht zijn, tenzij je op winterbanden rijdt. Volgens ADAC loopt de periode van 1 november tot 31 maart, verschilt het per departement en bedraagt de boete 135 euro. Met kettingen geldt een maximumsnelheid van 50 km/u. Rijd je door de Alpen, de Pyreneeën, de Jura of de Vogezen, dan weet je dat je er vrijwel zeker mee te maken krijgt.

Italië

In Italië is het per regio verschillend. De ANWB geeft aan dat kettingen tussen 15 november en 15 april verplicht zijn bij winterse omstandigheden, tenzij je op winterbanden rijdt, en dat winterbanden in veel regio's verplicht zijn bij borden. ADAC noemt voor de Brennerautobahn A22 en de stad Bolzano de periode 15 november tot 15 april, ongeacht het weer, en voor het Aostadal 15 oktober tot 15 april. Lees dus bij elke pas of afrit de borden.

Tsjechië en Zweden

Tsjechië kent volgens ANWB en ADAC een plicht van 1 november tot en met 31 maart bij winterse omstandigheden. Zweden heeft volgens ADAC een periode van 1 december tot 31 maart bij winterse omstandigheden, die zowel voor voertuigen als voor aanhangers geldt. Wil je met je caravan naar Zweden in de winter, plan dan met de actuele regels van de Zweedse wegbeheerder.

Noorwegen, Slovenië en Kroatië

Volgens ADAC geldt in Noorwegen voor personenauto's tot 3.500 kilo geen algemene winterbandenplicht, maar moeten zomerbanden bij sneeuw en ijs kettingen hebben. Slovenië heeft een periode van 15 november tot 15 maart en bij winterse omstandigheden, Kroatië 15 november tot 15 april op veel routes, met een sneeuwschep als verplicht item in de auto. Deze twee landen en Noorwegen zijn ver weg en bergachtig. Check de regels apart voordat je boekt.

Moet je caravan zelf ook winterbanden hebben?

Een wettelijke plicht is er op de meeste plekken niet, maar dat is niet hetzelfde als verstandig. ANWB Camping adviseert voor winterkamperen winterbanden met een profieldiepte van minimaal 4 mm, liever 5 mm. Bij gladheid draagt de caravan mee aan de stabiliteit van je combinatie, vooral bij remmen en bochten. Een caravan op zomerbanden achter een auto op winterbanden is in de praktijk een mengvorm: de caravan geeft dan minder grip dan je auto.

Heb je een caravan die je alleen in de zomer gebruikt, dan hoef je zeker geen set winterbanden te kopen. Rijd je in de herfstvakantie of in de wintersport door naar de bergen, dan kun je overwegen om de banden van je caravan eens kritisch te bekijken: leeftijd, profiel en bandenspanning. In onze gids over de DOT-code en de leeftijd van caravanbanden lees je hoe je dat controleert.

Checklist voor je vertrek

1. Kijk of je trekauto op alle wielen winterbanden met 3PMSF-symbool heeft.
2. Meet de profieldiepte. Streef naar minimaal 4 mm, zeker als je naar Oostenrijk gaat.
3. Neem sneeuwkettingen mee die passen op de aangedreven wielen van je auto (zie sneeuwkettingen kiezen en monteren).
4. Check de bandenspanning van auto én caravan. Bij kou daalt de spanning.
5. Controleer de caravanbanden op scheurtjes en leeftijd.
6. Zoek de actuele regels op voor elk land waar je doorheen rijdt, ook voor doorreislanden.
7. Neem schep, handschoenen en een hesje mee als je naar berggebied gaat.

Wat als je geen winterbanden hebt?

Dan blijft de keuze tussen thuis blijven, een andere route nemen of het risico accepteren. Het risico is niet alleen een boete. In Zwitserland en Duitsland kan een ongeluk zonder passende banden leiden tot medeschuld. Een alternatief is om je reis uit te stellen tot de weersomstandigheden rustiger zijn, of om te kiezen voor een bestemming in het laagland. Zoek je een rustig najaarsplekje dichter bij huis, kijk dan bij campings die nu open zijn.

Samengevat

• De plicht richt zich op de auto, niet op de caravan.
• Alleen banden met het 3PMSF-symbool zijn zeker geldig als winterband in Duitsland en Frankrijk.
• In Italië en Frankrijk bepaalt de regio of het bord de verplichting.
• Kettingen zijn verplicht waar het blauwe bord staat, en je mag er dan maximaal 50 km/u mee rijden (Duitsland en Frankrijk).
• Check actuele regels per land vlak voor vertrek.