Waarom gaat het om de combinatie, niet alleen de caravan?

Veel mensen denken dat het rijbewijs bepaald wordt door het gewicht van de caravan op zichzelf. Dat klopt niet helemaal. De wet kijkt naar de toegestane maximummassa (TMM) van auto en caravan bij elkaar opgeteld. Die waarde vind je op de kentekenpapieren van beide voertuigen — niet in de folder van de dealer.

⚠️ Toegestane maximummassa (TMM) is het maximale gewicht dat het voertuig mag hebben inclusief lading, passagiers en bagage. Het staat op het kentekenbewijs en wordt bepaald door de fabrikant en de RDW — niet door hoeveel je er daadwerkelijk in laadt.

Rijbewijs B: wanneer is het voldoende?

Met een gewoon rijbewijs B mag je een caravan trekken in twee situaties:

  • De TMM van de caravan is maximaal 750 kg — dan mag je altijd rijden, ongeacht de auto.
  • De caravan weegt meer dan 750 kg, maar de TMM van de auto plus de TMM van de caravan samen komen niet boven de 3.500 kg uit.

Stel: je auto heeft een TMM van 1.850 kg en je caravan heeft een TMM van 1.400 kg. De som is 3.250 kg — dat valt binnen rijbewijs B. Weegt die combinatie meer dan 3.500 kg, dan heb je extra papieren nodig.

⚠️ Let op: de auto moet de caravan ook mógen trekken. Op het kentekenbewijs van de auto staat in rubriek O.1 de maximale (geremde) massa die de aanhangwagen mag hebben, en in O.2 de ongeremde. De TMM van je caravan mag niet hoger zijn dan de waarde in O.1 — ook al klopt de gewichtscombinatie voor je rijbewijs.

Code 96 (rijbewijs B+): de tussenstap tot 4.250 kg

Code 96, ook wel rijbewijs B+ genoemd, is bedoeld voor combinaties tussen 3.500 en 4.250 kg. Met code 96 op je rijbewijs mag je auto en caravan samen wegen tot maximaal 4.250 kg.

Code 96 staat letterlijk als aantekening op je rijbewijs, naast categorie B. Het is geen apart rijbewijs, maar een uitbreiding.

Hoe haal je code 96?

Je doet bij het CBR hetzelfde praktijkexamen als voor rijbewijs BE. Na het slagen kies je zelf of je code 96 of rijbewijs BE op je kaart wilt laten zetten. Er is geen apart theoriecertificaat nodig voor dit examen — je hebt alleen een geldig rijbewijs B nodig. Let op: standaard krijg je categorie BE; wil je code 96, vraag dat dan expliciet aan bij je gemeente.

  • Volg een praktijkopleiding bij een erkende rijschool (doorgaans een dagcursus van ongeveer 7 uur).
  • Doe daarna het CBR praktijkexamen met de combinatie auto + aanhangwagen (rijtest van 30 tot 45 minuten op de openbare weg).
  • Geef bij de aanvraag van je nieuwe rijbewijs aan dat je code 96 wilt in plaats van categorie BE.
⚠️ De duur en kosten van de rijopleiding verschillen per rijschool — vraag actuele tarieven op bij een erkende rijschool. Het CBR-praktijkexamen voor BE/code 96 kost in 2026 € 143,50.

Rijbewijs BE: nodig boven 4.250 kg of zware caravan

Rijbewijs BE is verplicht zodra de TMM van auto en caravan samen boven de 4.250 kg uitkomt, of als je een caravan met een TMM van meer dan 3.500 kg wilt trekken.

Met rijbewijs BE mag je een caravan trekken met een TMM van maximaal 3.500 kg. Heb je je rijbewijs BE behaald vóór 19 januari 2013, dan geldt die bovengrens van 3.500 kg voor de caravan niet — je mag dan in principe elke aanhanger trekken, zolang de trekhaaklast van de auto toereikend is.

Hoe haal je rijbewijs BE?

  • Je hebt een geldig rijbewijs B nodig (minimaal 18 jaar).
  • Er is geen apart theoriecertificaat vereist.
  • Je doet een praktijkexamen bij het CBR met een auto en aanhangwagen — hetzelfde examen als voor code 96.
  • Na het slagen staat categorie BE op je rijbewijs (tenzij je specifiek kiest voor code 96).

Code 96 of BE: wat kies je?

Het examen is identiek, maar code 96 beperkt je tot combinaties tot 4.250 kg. Rijbewijs BE geeft meer ruimte: de aanhanger mag tot 3.500 kg, ongeacht hoe zwaar de auto is. De meeste kampeerders kiezen voor BE, omdat je daarmee bijna alle caravans op de Nederlandse markt mag trekken.

Stap voor stap: reken je situatie na

Zoek de volgende gegevens op voordat je een caravan koopt of huurt:

  1. Pak het kentekenbewijs van je auto. Zoek rubriek F2 (toegestane maximummassa). F2 is leidend voor de berekening. Staat er geen F2 (komt voor bij oudere voertuigen)? Gebruik dan F1, maar weet dat die technische maximummassa hoger kan liggen — raadpleeg bij twijfel de RDW-kentekencheck.
  2. Pak het kentekenbewijs van de caravan (of vraag het op via kentekencheck op rdw.nl). Zoek eveneens rubriek F2 of F1.
  3. Tel de twee waarden op.
  4. Is de som maximaal 3.500 kg? Dan volstaat rijbewijs B (mits de caravan-TMM boven 750 kg is en de som onder 3.500 blijft).
  5. Is de som tussen 3.500 en 4.250 kg? Dan heb je minimaal code 96 nodig.
  6. Overstijgt de som 4.250 kg, of weegt de caravan op zichzelf meer dan 3.500 kg? Dan is rijbewijs BE verplicht.
  7. Controleer rubriek O.1 op het kentekenbewijs van de auto: dit is de maximale (geremde) massa die de aanhangwagen mag hebben. De TMM van je caravan mag niet hoger zijn dan deze waarde.
⚠️ Tip: op rdw.nl kun je via de kentekencheck de voertuiggegevens van zowel je auto als de caravan opzoeken. Zo weet je de exacte rubrieken zonder de papieren bij de hand te hoeven hebben.

Wat verandert er door de nieuwe EU-richtlijn?

De Europese Unie heeft in oktober 2025 een nieuwe rijbewijsrichtlijn goedgekeurd. Die richt zich vooral op kampeerauto's (campers): in de toekomst mogen die met rijbewijs B mogelijk tot 4.250 kg wegen. De richtlijn gaat dus over het voertuig zelf, niet over een combinatie van auto en caravan.

Voor het trekken van een caravan verandert er naar verwachting niets: de huidige grenzen (B tot 3.500 kg, code 96 tot 4.250 kg, BE daarboven) blijven gelden. Nederland moet de richtlijn bovendien nog omzetten in nationale wetgeving — dat proces kan jaren duren. Houd rijksoverheid.nl in de gaten voor updates.