Begin bij je trekker, niet bij de caravan

De meeste mensen beginnen met dromen over de caravan en vergeten dat hun auto bepaalt wat er mogelijk is. De caravan moet bij de auto passen — niet andersom. Kijk op het kentekenbewijs van je auto naar twee rubrieken:

  • Rubriek O.1: de maximale massa van de geremd aangehangen voertuig. De toegestane maximummassa (TMM) van je caravan mag hier nooit boven uitkomen.
  • Rubriek F2 (of F1 bij oudere auto's): de toegestane maximummassa van de auto zelf. Die heb je nodig om te bepalen welk rijbewijs vereist is.

Zoek je deze rubrieken liever online op? Via rdw.nl kun je het kentekenbewijs van zowel je auto als een tweedehands caravan raadplegen.

⚠️ Rijbewijs: welke combinatie mag jij trekken? De grens voor rijbewijs B ligt bij een gecombineerde TMM van auto en caravan van maximaal 3.500 kg (mits de caravan-TMM boven 750 kg ligt). Daarboven heb je code 96 (tot 4.250 kg) of rijbewijs BE nodig. Lees de uitgebreide gids over rijbewijs en trekgewicht voor alle grenzen en uitzonderingen.

Hoeveel slaapplaatsen heb je echt nodig?

Het aantal slaapplaatsen bepaalt grotendeels de lengte en het gewicht van de caravan. Hoe meer mensen er in mee gaan, hoe groter — en dus ook hoe zwaarder — de caravan moet zijn.

De meest voorkomende slaapindelingen

  • Fransbed (lengtebed aan de zijkant, ca. 1,90 m x 1,35 m): fijn voor koppels, neemt minder lengte in. Instappen aan een kant gaat makkelijk.
  • Dwarsslaapkamer achteraan: een breed bed dwars in de caravan, bereikbaar aan beide zijden. Populair bij koppels.
  • Enkelbedden achteraan: twee aparte bedden naast elkaar of na elkaar, ideaal als je niet wilt schuiven langs je reisgenoot.
  • Alkoof: een slaapruimte boven de as (zijdeur-as) of aan de voorzijde. Geeft extra slaapplaats, maar is lager en minder goed geventileerd.
  • Hefdak: het dak klapt omhoog voor een extra slaapplek — handig voor kinderen, maar geeft minder isolatie dan een vaste wand.
  • Zithoek ombouwen: de bankjes worden 's avonds een bed. Ruimtebesparend maar elke dag op- en afbouwen — niet voor iedereen.

Als vuistregel geldt: reken twee vaste slaapplaatsen per volwassene, en beoordeel daarna of een alkoof of omzetbed voor kinderen volstaat. Een caravan die op papier zes slaapplaatsen biedt, heeft er in de praktijk soms maar twee echt comfortabel.

Nieuw of tweedehands?

Beide opties hebben echte voor- en nadelen. Het is geen kwestie van goed of fout, maar van wat bij jou past.

Nieuw kopen

  • Fabrieksgarantie (vraag altijd de exacte garantievoorwaarden op bij de dealer — die verschillen per merk).
  • Je kiest zelf de indeling, kleur en opties.
  • Hogere aanschafprijs; in de eerste jaren meer afschrijving.
  • Geen verassingen over de technische staat.

Tweedehands kopen

  • Lagere aanschafprijs; de eerste eigenaar heeft de sterkste afschrijving al gehad.
  • Je weet niet altijd hoe de caravan is gebruikt en gestald.
  • Vochtproblemen zijn bij tweedehands caravans het grootste risico — meer hierover hieronder.
  • Voordeel van aankopen via een erkende dealer: keuze voor een BOVAG-koopgarantie of vergelijkbare garantie is dan soms mogelijk.
⚠️ Een caravan met een toegestane maximummassa tot 3.500 kg heeft in Nederland geen verplichte APK — dat geldt voor vrijwel alle privécaravans. (Aanhangers zwaarder dan 3.500 kg zijn wél jaarlijks APK-plichtig.) Bij tweedehands aankoop is een onafhankelijke keuringsrapportage dan ook extra waardevol — de koper heeft anders geen wettelijke zekerheid.

Keuringspunten bij een tweedehands caravan

Inspecteer een tweedehands caravan altijd grondig voor je koopt — of laat dat doen door een erkende keuringsinstantie. Dit zijn de vier hoofdpunten:

1. Vocht

Vochtschade is de meest kostbare sluipmoordenaar bij caravans. Water dringt binnen via naadjes, ramen, dakluiken of beschadigde rubbers — en vreet langzaam de houten frameonderdelen aan. De schade is vaak pas zichtbaar als het al vergevorderd is.

  • Gebruik een vochtmeter en meet systematisch in alle hoeken, rondom ramen en langs de vloer.
  • Voel met je hand of vloer- en wandpanelen meeveren of rammelen — dat kan op delaminerend plaatmateriaal wijzen.
  • Controleer de naden buiten op scheurtjes in het afdichtmiddel (sealant).
  • Let op verkleuringen of schimmelgeur binnenshuis.

2. Banden

Caravanbanden verouderen ook als de caravan weinig rijdt. Bekijk de DOT-code op de zijkant van de band: de laatste vier cijfers geven de fabricageweek en het jaar aan (bijv. 1220 = week 12 van 2020). De ANWB adviseert caravanbanden vanaf zes jaar jaarlijks door een specialist op verouderingsschade te laten controleren en ze uiterlijk na tien jaar preventief te vervangen. BOVAG en diverse verzekeraars hanteren een vaste vervangingstermijn van zes jaar.

⚠️ Wettelijk minimum profieldiepte in de EU is 1,6 mm. Diverse bronnen adviseren caravanbanden al te vervangen bij 2 mm of minder — raadpleeg de bandenfabrikant of je verzekeraar voor de exacte aanbeveling. Controleer ook of de banden niet zijn ingedroogd of gekraald aan de zijkant — dat is een ouderdomsteken.

3. Gasinstallatie

In Nederland is er geen wettelijke verplichting tot periodieke keuring van de gasinstallatie in een privé-caravan. Toch is inspectie verstandig — een lekkende of verouderde installatie levert gevaar op voor koolmonoxide (CO) en brand.

  • Vraag bij de verkoper naar de datum van de laatste onderhoudsbeurt en of er een keuringsrapport is.
  • Laat een caravan zonder documentatie altijd keuren door een erkend monteur voor je er de eerste nacht in slaapt.
  • Controleer of er een werkende CO-melder aanwezig is — en zo niet, schaf er direct een aan.
  • Let op: Duitsland heeft per 19 juni 2025 een verplichte tweejaarlijkse gaskeuring (G607) ingevoerd. Die geldt wettelijk voor in Duitsland geregistreerde voertuigen, niet voor Nederlandse kentekens. Steeds meer Duitse (en soms Oostenrijkse of Zwitserse) campings mogen wél op basis van hun huisregels om een geldige keuringsverklaring vragen — een vrijwillige gaskeuring voorkomt gedoe ter plaatse.

4. Chassis en rem

Het chassis is de ruggengraat van de caravan. Kijk op corrosie (roest) aan de onderkant, in het bijzonder rond de kogelkoppeling en de as. Controleer of de reminrichting functioneert: trek kort aan de handrem-functie en let of de wielen weerstand bieden.

  • Koppel de caravan kort los en controleer of de noodremkabel goed vastzit.
  • Check de verlichting: achterlichten, remlichten, richtingaanwijzers en kentekenverlichting.
  • Kijk of het dissel recht is en geen zichtbare deuken of lassen vertoont.

Kosten naast de aanschafprijs

De aanschafprijs is slechts een deel van wat een caravan kost. Reken ook op deze jaarlijkse posten:

  • Stalling: binnenstalling kost ruwweg 55 tot 110 euro per strekkende meter per jaar, buitenstalling 35 tot 60 euro per strekkende meter per jaar. Voor een gemiddelde caravan van 6 tot 7 meter kom je al snel uit op 150 tot 750 euro per jaar, afhankelijk van regio en type stalling.
  • Verzekering: een caravanverzekering kost doorgaans 120 tot 800 euro per jaar, afhankelijk van de dekking (WA tot all-risk), de nieuwwaarde en het eigen risico. Vergelijk meerdere verzekeraars — de premieverschillen zijn groot.
  • Onderhoud: reken op gemiddeld 200 tot 400 euro per jaar voor sealant, banden, verlichting en kleine reparaties. Grotere ingrepen zoals een nieuwe boiler of koelkast komen daar bovenop.
  • Afschrijving: een nieuwe caravan schrijft de eerste jaren fors af. Hoe groter en luxer, hoe hoger de absolute waardedaling.
  • Campingkosten, verzekering trekker en eventueel trekhaakmontage: eenmalige extra kosten bij de start.
⚠️ Totale jaarkosten liggen voor de meeste caravanbezitters tussen de 1.200 en 3.000 euro, exclusief campingkosten. Dat is een grove indicatie — laat je eigen situatie doorrekenen op basis van stallingslocatie, verzekeringswaarde en gebruiksintensiteit.

Praktische tips voor de aankoop

  1. Bepaal je budget inclusief jaarlijkse kosten, niet alleen de aanschafsom.
  2. Kijk hoeveel de auto mag trekken (rubriek O.1 kentekenbewijs) voordat je ook maar één caravan bekijkt.
  3. Bezoek een caravanbeurs of groot dealerbedrijf om verschillende indelingen in het echt te zien — foto's bedriegen.
  4. Huur eventueel een eerste seizoen een caravan via een platform of campingverhuurder — zo weet je wat je echt nodig hebt.
  5. Laat een tweedehands caravan altijd keuren, inclusief vochtmeting en gasinstallatie, voor je de koopovereenkomst tekent.
  6. Vraag bij een dealer naar de garantievoorwaarden op papier — niet alleen mondeling.
  7. Controleer de aanhangwagenregistratie: een caravan heeft in Nederland geen kentekenbewijs maar een eigen kaartsysteem; vraag de papieren op.