Twee systemen, twee aanpakken

De Truma Combi verwarmt de caravan met warme lucht via een ventilator en verwarmt tegelijk het spoelwater in een ingebouwde roestvrijstalen boiler van 10 liter. Het systeem werkt op gas, of bij de E-variant ook op 230 V elektriciteit. De Alde Compact (3020 of 3030) werkt als een kleine centrale verwarming: een gas- en/of elektrisch element verwarmt een glycolmengsel dat via slangen door convectoren langs de wanden circuleert. Beide systemen zijn betrouwbaar als het onderhoud klopt.

Truma Combi: jaarlijks onderhoudsschema

Begin van het seizoen (voor vertrek)

  • Controleer de rookgasafvoer aan de buitenzijde op spinnenwebben, nestjes of vuil. Een verstopte afvoer leidt tot koolmonoxidegevaar.
  • Veeg stof van de warmtewisselaar en ventilatorblaadjes met een zachte borstel of stofzuiger.
  • Controleer de gasslangen op beschadiging of ouderdom. Slangen dragen een vervaldatum; vervang bij twijfel.
  • Test de ontsteking: start de kachel, controleer of hij binnen twee pogingen aanslaat. Trage ontsteking wijst op bijna lege of verouderde batterijen van het ontstekingsautomaat.
  • Controleer de wateraansluiting van de boiler op lekkage na het vullen.

Tijdens het seizoen

  • Ontkalken van de boiler: Truma raadt aan het waterreservoir twee keer per jaar te ontkalken met citroenzuur (maximaal 25 gram per liter water bij lichte aanslag, maximaal 50 gram per liter bij zware aanslag). Voeg de oplossing toe via de waterinlaat, laat inwerken en spoel daarna grondig door met schoon water. Commerciele ontkalkingsmiddelen uit de kampeerspeciaalzaak werken ook.
  • Vervang de batterijen van het ontstekingsautomaat elke twee jaar, of eerder als de ontsteking trager wordt.

Einde seizoen (winterklaar maken)

Laat water in de boiler nooit bevriezen: het roestvrijstalen waterreservoir kan barsten en dat is een kostbare reparatie. De FrostControl, een handmatig aftapkraantje, zit bij de meeste Truma Combi-modellen standaard. Werkwijze:

  1. Schakel de pomp en de verwarming uit.
  2. Open de warmwaterkranen in keuken en badkamer.
  3. Zet de FrostControl-hendel verticaal: het water loopt via de afvoer weg.
  4. Laat de kranen open totdat er geen water meer uitkomt.
  5. Sluit daarna alles af en noteer dat de boiler leeg is.
⚠️ Controleer altijd of ook de toevoerslangen leeg zijn. Water dat achterblijft in een knik of laagtepunt kan bij vorst scheuren veroorzaken.

Alde vloeistofverwarming: jaarlijks onderhoudsschema

Begin van het seizoen

  • Controleer het vloeistofniveau in het expansievat. Als de caravan koud is, moet de vloeistof circa 1 cm boven de minimumaanduiding staan.
  • Kijk of er vloeistofsporen (roze of paarse kleur) zitten op slangen, koppelingen of onder het verwarmingstoestel. Dit wijst op een lekkage.
  • Ontlucht het systeem als er een koud of lauwwarm convectorpaneel is, of als de pomp zacht gorgelend geluid maakt. Dit is een teken van lucht in het systeem.
  • Controleer de vloeistofkleur: helder roze is goed. Bruin of troebel betekent dat de vloeistof te lang niet is ververst en corrosie optreedt.

Glycol vervangen: het belangrijkste onderhoud

Het glycolmengsel beschermt het systeem niet alleen tegen vorst, maar bevat ook corrosieremmers en smering voor de circulatiepomp. Die additieven breken over tijd af. Gebruik je standaard glycol, vervang dan jaarlijks. Gebruik je Alde Premium Antifreeze, dan kan het interval bij normaal gebruik worden verlengd tot maximaal vijf jaar. Meng nooit twee verschillende typen glycol: dit kan vlokvorming veroorzaken die leidingen verstopt.

⚠️ Gebruik altijd glycol dat geschikt is voor aluminium verwarmingssystemen. De meeste caravan-verwarmingssystemen hebben aluminium leidingen. Verkeerde glycol tast het metaal aan. Bij twijfel: Alde eigen Premium Antifreeze is altijd veilig voor Alde-systemen.

Ontluchten stap voor stap

Lucht in het systeem is de meestgemaakte klacht bij Alde-verwarming. Dit kan ontstaan na bijvullen, na glycolwissel of doordat de caravan lang stilgestaan heeft. Luchtbellen zorgen ervoor dat convectoren niet of nauwelijks warm worden.

  1. Vul het expansievat bij tot net boven de minimum-aanduiding (koud systeem).
  2. Zet de pomp aan zonder de brander te activeren.
  3. Zoek alle ontluchtingsnippels op de convectoren (doorgaans kleine schroeven of draaiknoppen bovenaan elk paneel).
  4. Open de nipple iets totdat vloeistof uitkomt, sluit dan meteen. Begin bij de convectoren die het verst van het verwarmingstoestel verwijderd zijn.
  5. Herhaal bij elk paneel. Controleer daarna het vloeistofniveau opnieuw en vul aan indien nodig.
  6. Kan je de lucht niet kwijt? Parkeer de caravan licht schuin zodat het expansievat het hoogste punt is; lucht stijgt dan naar het vat en ontwijkt vanzelf. Sommige dealers gebruiken een vacuumpomp voor hardnekkige luchtzakken.

Einde seizoen

Alde heeft een groot voordeel ten opzichte van Truma: de glycolvloeistof beschermt het systeem automatisch tegen vorst, zolang het mengsel correct is en het peil op niveau staat. Er hoeft dus niets afgetapt te worden. Controleer wel het peil voor de winter en zorg dat er geen lekkage is.

  • Controleer het glycolpeil en vul bij indien nodig.
  • Test de vorstbeveiliging: sommige Alde-modellen hebben een ingebouwde vorstbeveiliging die automatisch inschakelt bij lage temperatuur. Controleer of die actief is als de caravan onbeheerd in de winter staat.
  • Sluit de gastoevoer af als de caravan maanden opgeslagen staat.

Gasslangen en drukregelaar: wanneer vervangen?

Dit geldt voor beide systemen. Flexibele gasslangen hebben een vervaldatum opgedrukt op de slang zelf. Vervang de slang altijd voor die datum, ook als hij er nog goed uitziet. Een harde, gebarsten of verkleurd gele slang moet direct vervangen worden, ongeacht de datum. De drukregelaar op de gasfles heeft geen vaste wettelijke vervaldatum voor caravaneigenaren, maar BOVAG adviseert hem elke vijf jaar te vervangen; uiterlijk na tien jaar.

⚠️ Gebruik nooit afwasmiddel om gaslekkage te testen bij open vlam of in een gesloten ruimte. Gebruik een gaslekkagedetector of een speciale lekkagespray, of laat het testen door een erkend installateur.

Veelvoorkomende problemen en oorzaken

Truma Combi slaat niet aan

  • Batterijen van het ontstekingsautomaat zijn leeg of zwak: vervang ze.
  • Gastoevoer dicht of fles leeg: controleer de regelaar en de fles.
  • Rookgasafvoer verstopt: controleer de buitenkant op blokkades.
  • Waterreservoir leeg of slecht gevuld: het systeem heeft waterdetectie en blokkeert de boilerfunctie als er geen water is.

Alde verwarmt slecht of ongelijk

  • Lucht in het systeem: ontlucht alle convectoren (zie stappenplan hierboven).
  • Glycolpeil te laag: vloeistof bijvullen tot boven de minimum-aanduiding.
  • Glycol te oud of verkeerd type: vervang de vloeistof.
  • Circulatiepomp defect: hoorbaar als een zacht gonzend of gorgelend geluid ontbreekt terwijl de verwarming aan staat. Dit is een monteurklus.

Koolmonoxide-risico: wanneer alarm slaan

Zowel Truma als Alde stooktoestellen op gas produceren verbrandingsgassen. Die worden normaal via de rookgasafvoer naar buiten afgevoerd. Als de afvoer verstopt is, te lang is of in verkeerde hoek ligt, kunnen verbrandingsgassen terugslaan in de caravan. Symptomen zijn hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid zonder andere oorzaak. Verlaat de caravan onmiddellijk en zet de gastoevoer dicht. Een CO-melder is geen luxe maar een basisveiligheidsmiddel. Laat de rookgasafvoer jaarlijks controleren.

Wanneer een erkend monteur inschakelen?

  • Bij twijfel over gaslekkage: altijd direct een erkend installateur.
  • Als de brander na meerdere pogingen niet aanslaat en de basiscontroles (gas, batterijen, afvoer) niets opleveren.
  • Bij zichtbare roet- of verbrandingssporen rond de afvoer of het toestel.
  • Bij een defecte circulatiepomp bij Alde (vergt demontage van het systeem).
  • Als je twijfelt of de verwarmingsinstallatie voldoet aan de eisen voor rijden naar Duitsland: zie onderstaand kader.
⚠️ Duitsland heeft per 19 juni 2025 een verplichte periodieke gaskeuring (G607) ingevoerd voor in Duitsland geregistreerde caravans en campers, eens per twee jaar. Voor Nederlandse caravans geldt deze wettelijke verplichting op dit moment niet, maar individuele campings mogen er zelf naar vragen. Controleer voor vertrek het beleid van de camping. Een vrijwillige G607-keuring bij een erkend bedrijf kost doorgaans tussen de 85 en 150 euro. Bron: ACSI Eurocampings / BOVAG (zie bronvermelding).

Compact onderhoudsschema op een rij

Hieronder de acties per moment, voor beide systemen gecombineerd.

Elk voorjaar (begin seizoen)

  • Rookgasafvoer (buiten) reinigen.
  • Gasslangen controleren op datum en conditie.
  • Ventilatorblaadjes/warmtewisselaar stofvrij maken (Truma).
  • Glycolpeil en kleur controleren (Alde).
  • Ontluchten als convectoren niet gelijkmatig warm worden (Alde).
  • Teststart verwarming voor vertrek.

Halverwege het seizoen

  • Boiler ontkalken met citroenzuur (Truma, eens per halfjaar of vaker bij hard water).
  • Glycolpeil controleren als de caravan intensief gebruikt wordt (Alde).

Elk najaar (einde seizoen)

  • Boiler leeg laten lopen via FrostControl (Truma).
  • Glycolpeil en lekkage controleren voor winter (Alde).
  • Glycolmengsel vervangen (Alde, bij gebruik van standaard glycol).
  • Batterijen ontstekingsautomaat vervangen als ze twee jaar oud zijn (Truma).
  • Gastoevoer afsluiten bij lange opslag.

Elke twee jaar

  • Gasslangen vervangen als de vervaldatum nadert of bereikt is.

Elke vijf jaar (of vaker bij intensief gebruik)

  • Glycolmengsel vervangen bij gebruik van Alde Premium Antifreeze.
  • Drukregelaar gas beoordelen op vervanging.
  • Overweeg een volledige servicebeurt bij erkend Truma- of Alde-servicepunt.

Tot slot: klein onderhoud, grote rust

Een verwarmingssysteem dat goed onderhouden is, vraagt weinig aandacht en geeft jaren lang warme nachten. De meeste storingen die kampeerders in het weekend treffen, hadden voorkomen kunnen worden met een halfjaarlijkse ontkalking, een glycolwissel op tijd of een schone afvoer. Plan de controles vast in, net zoals je banden of remmen controleert, en je hebt er het hele seizoen geen omkijken naar.