Propaan of butaan: welk gas kies je?
De keuze hangt volledig af van de buitentemperatuur. Butaan levert bij circa 0 °C of lager onvoldoende druk voor gebruik — de fles kan dan geen gas meer afgeven, ook al is hij nog vol. Propaan verdampt tot -42 graden Celsius en is daarmee geschikt voor het hele jaar in Nederland. Gebruik je de caravan alleen in de zomer in Zuid-Europa, dan is butaan goedkoper en prima te gebruiken. Rij je ook vroeg in het seizoen of in het najaar, kies dan altijd propaan.
- Propaan: bruikbaar tot -42 °C, jaar-rond inzetbaar in Nederland
- Butaan: bij circa 0 °C of lager onvoldoende druk, goedkoper bij warm weer
- Gemengde flessen (LPG) zijn voor caravans niet bedoeld en mogen in Nederland niet aan de pomp worden getankt in een losse fles
Gasfles wisselen: stap voor stap
Wissel een gasfles nooit terwijl er een open vlam brandt of een verwarmingssysteem actief is. Zet alles uit en laat de ruimte even ventileren voordat je de gaskast opent.
- Sluit de kraan op de oude gasfles volledig af.
- Zet alle gasapparaten (kookplaat, verwarming, boiler) uit.
- Ontkoppel de drukregelaar: druk de borgring in en draai linksom (naar links = losdraaien bij propaan-aansluitingen met linksgewind).
- Verwijder de lege fles rechtop uit de gaskast — leg hem nooit op zijn kant.
- Controleer de nieuwe fles op zichtbare beschadigingen en lees de keuringsdatum af (zie hieronder).
- Zet de nieuwe fles rechtop in de gaskast en bevestig de borging.
- Koppel de drukregelaar aan en draai vast totdat je weerstand voelt — gebruik geen gereedschap, handbediening is voldoende.
- Open de kraan op de fles langzaam. Gebruik zeepwater of lekdetectiespray om de aansluitpunten te controleren op lekkage: belletjes zijn een alarmsignaal.
- Test een gasapparaat pas nadat je hebt vastgesteld dat er geen lekkage is.
Gasfles rechtop houden — altijd
Een gasfles bevat onderaan vloeibaar gas en bovenaan gasvorm. Gebruik je de fles op zijn kant of ondersteboven, dan stroomt vloeibaar gas de leiding in. Dat veroorzaakt gevaarlijke overdruk in de brander en kan leiden tot brand. Een volle fles is tot circa 80 procent van de inhoud gevuld met vloeibaar gas — het resterende volume is gasvorm en dient als bufferzone voor uitzetting bij warmte.
Keuringstermijn en houdbaarheid
Op elke gasfles staat een keuringsdatum vermeld op een ring onder de gaskraan of op een etiket. De goedkeuringstermijn bedraagt minimaal 10 jaar, al is die voor sommige flessen langer. Gebruik nooit een fles waarvan de keuringstermijn verlopen is. Naast de fles zelf heb je ook te maken met twee andere componenten met een eigen vervangingstermijn:
- Gasslang: vervangen elke 5 jaar of eerder conform de opdruk op de regelaar, of eerder bij zichtbare scheurtjes of veroudering
- Drukregelaar: eveneens elke 5 jaar of eerder conform de opdruk op de regelaar, of eerder bij twijfel over werking
- Gehele gasinstallatie: laten controleren door een erkend installateur om de 2 jaar
Veilige opslag in de caravan
Gasflessen horen altijd in de speciaal daarvoor bestemde gaskast te staan, die verplicht een ventilatieopening aan de onderzijde heeft. Omdat propaan en butaan zwaarder zijn dan lucht, zakken lekkende gassen naar beneden — de ventilatieopening aan de onderkant zorgt dat ze naar buiten kunnen. Blokkeer die opening nooit met een vloermat of opbergruimte.
- Bewaar maximaal de hoeveelheid gas die de caravan-fabrikant toestaat (staat in het handboek)
- Zet de fles vast met de meegeleverde beugel of spanband — bij rijden mag hij niet verschuiven
- Stel de caravan niet in werking als de gaskast zichtbaar beschadigd is
- Sluit de kraanstop altijd tijdens rijden en tijdens stalling
Opslag tijdens stalling
Tijdens de winterstalling adviseren fabrikanten en ANWB om de gaskraan dicht te draaien. Sommige campingterreinen verbieden het bewaren van volle gasflessen in gestalde caravans — informeer bij de stalling. Laat gasflessen nooit in een afgesloten, slecht geventileerde ruimte liggen, ook niet in een garage.
