Wanneer heeft een caravan een eigen kenteken nodig?

De grens ligt bij de toegestane maximummassa (TMM) van de caravan. Dat is het maximale gewicht dat de caravan mag hebben inclusief lading, niet het leeggewicht alleen. Je vindt dit getal op het kentekencard of in de caravan-documenten.

  • TMM tot en met 750 kg: geen eigen kenteken. De caravan voert dezelfde kentekenplaat als de trekauto. Dit is een witte plaat zonder EU-symbool.
  • TMM boven 750 kg: eigen geel kenteken verplicht. De caravan wordt apart geregistreerd bij de RDW en krijgt een gele plaat die begint met de letter W.

Let op: de meeste gezinscaravans hebben een TMM ruim boven de 750 kg, dus de meeste caravans die je op de weg ziet hebben een eigen geel kenteken.

Wat zijn de verschillen tussen een witte en een gele plaat?

Op het eerste gezicht lijken de platen op elkaar, maar er zijn duidelijke verschillen in uiterlijk en juridische betekenis.

  • Witte plaat (TMM tot en met 750 kg): zwarte letters en cijfers, geen EU-balk, geen NL-aanduiding. Het kentekennummer is gelijk aan dat van de trekauto.
  • Gele plaat (TMM boven 750 kg): gele ondergrond met zwarte letters, blauwe EU-balk links met NL en gele sterren. De caravan heeft een eigen uniek kentekennummer.
  • Historisch voertuig: als de trekauto een blauwe plaat voert (eerste ingebruikname vóór 1 januari 1978), mag de bijbehorende aanhanger ook een blauwe plaat hebben, ongeacht het gewicht.

Caravan op naam zetten: de tenaamstelling

Koop je een tweedehands caravan met een eigen geel kenteken, dan moet je die op jouw naam laten zetten. Dat heet overschrijven of tenaamstelling. Zolang je dit niet doet, staat de caravan nog op naam van de verkoper — en die blijft dan formeel aansprakelijk.

Wat heb je nodig?

  • De kentekencard van de caravan (deel 1).
  • De tenaamstellingscode (deel 2) van de verkoper — dit is een code die de verkoper los bewaart en aan jou overhandigt.
  • Geldig identiteitsbewijs.
  • Je moet 18 jaar of ouder zijn en ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen (BRP) met een Nederlands adres.

Hoe regel je het?

  • Online via Mijn RDW met de DigiD-app (identiteitscheck vereist). Handig en snel.
  • Bij een kentekenloket, RDW-balie of erkend keuringsstation — vaak zonder afspraak.
  • Letten op: met een papieren kentekenbewijs (oudere caravans) kun je niet online overschrijven. Dan moet je naar een loket.

De kosten voor het overschrijven bedragen 13,10 euro.

Na de overschrijving ontvang je een tenaamstellingsverslag en een vrijwaringsbewijs. De kentekencard en de nieuwe tenaamstellingscode worden nagestuurd per post.

⚠️ Tip voor de verkoper: zorg voor een vrijwaringsbewijs zodra de caravan van eigenaar wisselt. Hiermee sta je niet meer aansprakelijk voor wat er daarna met de caravan gebeurt. Dit krijg je automatisch na een correcte overschrijving.

Wegenbelasting voor een caravan: betaal je die?

Nee. Voor een caravan betaal je geen motorrijtuigenbelasting (MRB), ook wel wegenbelasting genoemd. Een caravan is een aanhangwagen — een voertuig zonder eigen motor — en die vallen buiten de heffing van wegenbelasting. Dit geldt ongeacht het gewicht of de waarde van de caravan.

Het gewicht van je caravan heeft ook geen invloed op de wegenbelasting die je voor je auto betaalt. Die berekening is gebaseerd op het gewicht van de auto zelf, niet op de aanhanger.

⚠️ Verschil met een camper: een camper is een motorvoertuig met een eigen motor en vaste woon- en kookinrichting. Daarvoor betaal je wel wegenbelasting, en andere tarieven dan voor een gewone auto. Verwar een caravan en een camper dus niet.

Verplichte verzekering: wanneer geldt dat?

Of je een caravan verplicht moet verzekeren hangt af van het kenteken.

  • Caravan zonder eigen kenteken (TMM tot en met 750 kg): meeverzekerd op de WA-verzekering van de trekauto. Zolang de caravan aan de auto gekoppeld is, ben je gedekt voor schade aan derden.
  • Caravan met eigen geel kenteken (TMM boven 750 kg): een aparte wettelijke WA-verzekeringsplicht geldt niet — een aanhangwagen valt niet onder de WAM. Schade die de caravan veroorzaakt terwijl hij gekoppeld is, is gedekt door de WA van de trekauto. Wanneer de caravan losgekoppeld staat, biedt de auto-WA geen dekking meer; een aparte caravanverzekering is dan verstandig maar niet wettelijk verplicht. [Bron: WAM art. 1 — wetten.overheid.nl/BWBR0002415]

Let op: wanneer de caravan is losgekoppeld van de auto, geldt de WA-dekking van de trekauto niet meer. Als de staande caravan dan schade veroorzaakt — bijvoorbeeld omwaait en iets beschadigt — ben je alleen gedekt als je een aparte caravanverzekering hebt.

Boven de verplichte WA kun je kiezen voor een all-risk caravanverzekering, die ook schade aan de caravan zelf dekt, of een inboedeldekking voor spullen in de caravan. Dat is niet verplicht maar kan slim zijn bij duurdere caravans.

Buitenland: aparte groene kaart voor de caravan?

Rijd je met je caravan naar het buitenland, dan gelden er aanvullende regels. Een aantal landen eist een eigen groene kaart (internationaal verzekeringsbewijs) voor de caravan als die een eigen kenteken heeft.

  • Duitsland, Polen en Spanje: een groene kaart voor het caravankenteken kan worden gevraagd.
  • Vraag bij je verzekeraar of je een aparte groene kaart nodig hebt voor de caravan voordat je vertrekt.
  • Binnen Nederland is de groene kaart voor de caravan niet verplicht, maar meenemen is altijd verstandig.

Rijbewijs: welke categorie heb je nodig?

Het kenteken of gewicht van de caravan bepaalt ook mee welk rijbewijs je nodig hebt. Dit staat los van de kentekenregels, maar hangt er nauw mee samen.

  • Rijbewijs B: voldoende als de totale toegestane maximummassa van de combinatie (auto + caravan samen) niet meer dan 3.500 kg bedraagt.
  • Rijbewijs B met code 96 (B+): je mag een combinatie trekken met een gezamenlijke TMM tot 4.250 kg.
  • Rijbewijs BE: nodig als de TMM van de aanhanger meer dan 750 kg bedraagt én de TMM van de combinatie (auto + caravan) meer dan 3.500 kg bedraagt. De caravan mag zelf maximaal 3.500 kg TMM hebben.
⚠️ Praktische check: tel de TMM van je auto (staat op het kentekenbewijs bij F.2) op bij de TMM van de caravan. Komt dat boven de 3.500 kg? Dan heb je minimaal rijbewijs B+ of BE nodig. Twijfel je? Kijk op rdw.nl of neem contact op met het CBR.

APK: heeft een caravan een keuringsplicht?

Nee. In Nederland geldt er geen verplichte APK-keuring voor caravans of andere aanhangwagens, behalve voor aanhangwagens zwaarder dan 3.500 kg. Een gewone vakantiecaravan hoeft dus niet naar de keuring.

Dat neemt niet weg dat een periodieke onderhoudsbeurt verstandig is. De ANWB en BOVAG raden aan elke twee jaar een vakantierijklaarcheck te laten uitvoeren. Bij aankoop van een tweedehands caravan is een PACK-keuring (aankoopkeuring) zeker aan te raden om verborgen gebreken op te sporen.

Let op: in omringende landen gelden andere regels. In Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk is een periodieke keuring voor caravans boven 750 kg wettelijk verplicht. Rijd je daarvoor met je Nederlandse caravan naar die landen, dan val je onder de regels van het doorreisland.

Samenvatting: de belangrijkste regels op een rij

  • TMM tot en met 750 kg: witte plaat met auto-kenteken, geen eigen registratie, geen eigen verplichte verzekering, meeverzekerd op auto-WA.
  • TMM boven 750 kg: gele plaat met eigen W-kenteken, RDW-registratie. Geen wettelijke WA-verzekeringsplicht; een aparte caravanverzekering is verstandig maar niet verplicht.
  • Wegenbelasting: nooit verplicht voor een caravan, ongeacht gewicht of kenteken.
  • Overschrijven: verplicht bij eigendomswisseling, kost 13,10 euro, kan online of bij RDW-loket.
  • APK: niet verplicht in Nederland voor caravans onder 3.500 kg TMM.
  • Rijbewijs: controleer altijd of de combinatie (auto + caravan) binnen de grenzen van jouw rijbewijscategorie valt.