Eerst begrijpen: Wp, Wh en piekzonuren

Op elk zonnepaneel staat een getal in Wattpiek (Wp). Dat is het vermogen dat het paneel levert onder ideale laboratoriumomstandigheden: volle zon, loodrechte invalshoek, 25 graden Celsius. In de praktijk haal je dat ideale getal zelden.

Wat je echt wilt weten is hoeveel energie het paneel per dag oplevert, uitgedrukt in Wattuur (Wh). Daarvoor gebruik je het begrip piekzonuren: het aantal uren per dag dat de zon sterk genoeg schijnt om het paneel op vol vermogen te laten werken.

  • In Nederland en Belgie: gemiddeld ongeveer 4 piekzonuren per dag in de zomermaanden. [FC-1]
  • In Zuid-Frankrijk: reken op circa 6 piekzonuren per dag. [FC-1]
  • In Spanje en Portugal: gemiddeld 7 tot 8 piekzonuren per dag. [FC-1]

Een paneel van 100 Wp levert in Nederland dus ruwweg 100 x 4 = 400 Wh op een gemiddelde zomerdag. Door bewolking, een niet-optimale hoek of schaduw van bomen is de werkelijke opbrengst in de praktijk wat lager. Reken daarvoor een factor 1,15 als marge mee bij je berekening.

Stap 1: bereken je dagelijks verbruik

Voordat je een paneel kiest, moet je weten hoeveel energie je per dag nodig hebt. Dat klinkt ingewikkeld, maar is simpel: schrijf op welke apparaten je gebruikt, hoe zwaar ze zijn (wattage) en hoe lang per dag.

De basisformule is: Wattage x gebruiksuren = Wh per dag. Tel alle apparaten op en je hebt je dagverbruik.

Hieronder staan richtwaarden voor veelgebruikte campingapparaten. Controleer het exacte wattage altijd op het typeplaatje of in de handleiding van je eigen apparaat, want fabrikanten hanteren verschillende vermogens. [FC-3]

  • Smartphone eenmalig volledig laden: circa 15 tot 20 Wh per volledige laadbeurt (afhankelijk van model en batterijcapaciteit; controleer het typeplaatje of de fabrieksspecificaties).
  • Laptop opladen: circa 45 Wh per uur gebruik.
  • Compressor-koelkast (12V, klein model): gemiddeld 15 tot 20 W continu, dit is 360 tot 480 Wh per dag.
  • LED-lamp: circa 5 W per lamp, bij 4 uur gebruik is dat 20 Wh per lamp per dag.
  • Kleine 12V waterpomp: circa 30 W tijdens gebruik (normaal maar een paar minuten per dag).
  • Tablet of e-reader: circa 10 tot 20 Wh per laadbeurt.
  • Actiecamera (GoPro e.d.): circa 5 tot 10 Wh per laadcyclus.

Twee rekenvoorbeelden

Voorbeeld A: je kampeert met een kleine tent, zonder koelkast. Je laadt elke dag je telefoon en laptop op en brandt twee ledlampen voor drie uur.

  • Smartphone: 10 Wh
  • Laptop (1,5 uur): 68 Wh
  • Twee ledlampen x 3 uur: 30 Wh
  • Totaal: circa 108 Wh per dag

Voorbeeld B: je staat met een caravan of camper en hebt een compressor-koelkast plus dezelfde apparaten als in voorbeeld A.

  • Compressor-koelkast: 400 Wh
  • Smartphone: 10 Wh
  • Laptop (1,5 uur): 68 Wh
  • Twee ledlampen x 3 uur: 30 Wh
  • Totaal: circa 508 Wh per dag

Stap 2: bereken het benodigde paneel­vermogen

De formule is: benodigde Wp = (dagelijks verbruik in Wh / piekzonuren) x 1,15. Die factor 1,15 is een veiligheidsmarge voor verliezen door warmte, bedrading en niet-ideale hoeken. [FC-2]

Voor voorbeeld A in Nederland: (108 / 4) x 1,15 = circa 31 Wp. Een paneel van 40 of 50 Wp is hier meer dan voldoende.

Voor voorbeeld B in Nederland: (508 / 4) x 1,15 = circa 146 Wp. Kies dan een paneel van 160 of 200 Wp, of combineer twee kleinere panelen.

Reis je naar Spanje of Portugal, dan verandert de berekening voor voorbeeld B: (508 / 7,5) x 1,15 = circa 78 Wp. Dezelfde apparaten, maar je hebt door de extra zonuren een kleiner paneel nodig.

⚠️ Vuistregel: voor alleen telefoon en laptop op een tentvakantie in Nederland volstaat een paneel van 40 tot 60 Wp. Heb je een compressor-koelkast, reken dan op minimaal 150 Wp in Nederland en minimaal 80 Wp in Zuid-Europa.

Soorten draagbare zonnepanelen

Draagbare zonnepanelen voor camping zijn er in drie uitvoeringen, elk met eigen voor- en nadelen.

Opvouwbare panelen (foldable)

Dit zijn de populairste keuze voor kampeerders. Ze klappen open als een boek of accordeon, zijn relatief licht en passen in een rugzak of het bagagecompartiment. De meeste modellen in de camping-markt zijn 40 tot 200 Wp. Ze worden vaak rechtstreeks aangesloten op een powerstation of via een laadregelaar op een accu.

Stijve panelen (rigid)

Stijve aluminium-frame panelen zijn duurzamer en goedkoper per Wp, maar minder makkelijk te vervoeren. Ze zijn geschikt als je ze permanent op een dak monteert of op een standaard in de tuin van je staanplaats plaatst. Onder lucht gecirculeerd worden ze ook minder warm, wat ten goede komt aan de opbrengst.

Flexibele panelen

Dunne, buigzame panelen die je op een gebogen oppervlak kunt plakken of leggen. Handig voor onregelmatige daken, maar bij hoge temperaturen presteren ze minder goed dan stijve modellen omdat er geen luchtcirculatie onder zit. Voor korte kampeertrips zijn ze een niche optie.

Celtype: monokristallijn of polykristallijn?

Vrijwel alle moderne draagbare panelen zijn monokristallijn. Dat type heeft een rendement van doorgaans 17 tot 22%, afhankelijk van fabrikant en celkwaliteit, en presteert iets beter bij weinig licht. Polykristallijne panelen halen 14 tot 16% rendement en zijn goedkoper per Wp, maar nemen meer ruimte in voor hetzelfde vermogen. [FC-4]

Voor camping, waar gewicht en formaat tellen, is monokristallijn de standaardkeuze.

Coating: PET of ETFE?

Opvouwbare panelen hebben een beschermlaag van PET of ETFE. ETFE is harder, UV-bestendiger en vergeelt minder snel — dat is gunstig als je het paneel regelmatig buiten laat liggen. PET-panelen zijn goedkoper, maar kunnen op termijn geler worden en wat vermogen verliezen. [FC-5]

Accu of direct laden?

Een zonnepaneel levert alleen stroom als de zon schijnt. Wil je ook op bewolkte dagen of in de avond apparaten opladen, dan heb je een accu of powerstation nodig.

Optie 1: powerstation

Merken als EcoFlow en Jackery zijn gangbaar. EcoFlow-powerstations hebben een MC4-ingang; Jackery gebruikt een eigen stekkertype (DC7909 of DC8020) — controleer per model of een MC4-adapter meegeleverd is of apart aangeschaft moet worden. Een draagbaar powerstation is een all-in-one oplossing met ingebouwde accu, laadregelaar en meerdere uitgangen (USB, USB-C, 230V stopcontact). [FC-8]

Voordeel: geen losse componenten, eenvoudig in gebruik, veilig voor lithium-accu. Nadeel: duurder dan een losse accu plus regelaar.

Optie 2: 12V accu met laadregelaar

De klassieke campingoplossing, zeker bij caravans en campers die al een 12V huishoudaccu hebben. Je sluit het zonnepaneel via een laadregelaar op de accu aan. Er zijn twee accu-typen die je tegenkomt:

  • AGM-accu (loodzuur): goedkoop in aanschaf, maar je kunt hem slechts tot circa 50% ontladen zonder hem te beschadigen. Een accu van 100 Ah levert dus effectief 50 Ah bruikbare capaciteit. [FC-6]
  • Lithium (LiFePO4): duurder bij aanschaf, maar je kunt tot 80 tot 90% ontladen en de levensduur is aanzienlijk langer. Ideaal in combinatie met zonnepanelen door lage interne weerstand en hoge laadacceptatie. [FC-6]

PWM of MPPT laadregelaar?

Tussen je zonnepaneel en je accu zit een laadregelaar. Die regelt de laadstroom en beschermt de accu tegen overladen.

  • PWM-regelaar: goedkoop, geschikt voor kleine systemen tot circa 100 Wp. De paneel­spanning wordt direct teruggebracht naar de accuspanning, waardoor een deel van het vermogen verloren gaat als de paneelspanning hoger is dan de accuspanning. [FC-7]
  • MPPT-regelaar: duurder maar efficienter. De regelaar zoekt voortdurend het optimale werkpunt van het paneel en zet overschot­spanning om in extra laadstroom. Bij bewolkt weer of schuin invallende zon kan de opbrengst tot 30% hoger uitvallen dan met een PWM-regelaar. Aanbevolen bij systemen boven 100 Wp. [FC-7]

Praktische tips voor meer opbrengst op de camping

  1. Richt het paneel zo loodrecht mogelijk op de zon. Kantel het met een klepje of een steentje onder de rand; zelfs 15 graden extra kan een merkbaar verschil maken.
  2. Vermijd schaduw, ook gedeeltelijk. Zonder bypass-diodes kan schaduw op een klein deel van een paneel een onevenredig groot vermogensverlies veroorzaken; met bypass-diodes (aanwezig in de meeste moderne panelen) blijft het verlies beperkt tot de beschaduwde celgroep, maar het effect is nog steeds merkbaar.
  3. Houd het oppervlak schoon. Stof en vogelpoep dempen de opbrengst; een vochtige doek is genoeg.
  4. Gebruik een verlengkabel (MC4) zodat je het paneel in de zon kunt zetten terwijl het powerstation of de accu in de schaduw of binnen staat.
  5. Controleer de temperatuur. Zonnepanelen verliezen vermogen bij hogere temperaturen. Een paneel dat direct op een heet asfalt- of metaaloppervlak ligt, presteert merkbaar slechter dan een paneel dat lucht onder zich heeft.

Wat kost het?

Prijzen bewegen mee met de markt; controleer actuele aanbiedingen bij uw voorkeurswinkel. Als grove indicatie gold begin 2026:

  • Opvouwbaar paneel 40-60 Wp: circa 50 tot 100 euro.
  • Opvouwbaar paneel 100-160 Wp: circa 100 tot 250 euro.
  • Powerstation 200-500 Wh: circa 150 tot 400 euro, afhankelijk van merk en vermogen.
  • PWM laadregelaar 10A: circa 10 tot 20 euro.
  • MPPT laadregelaar 10-20A: circa 25 tot 60 euro.
⚠️ Let op: goedkope no-name panelen geven soms overdreven Wp-claims op. Kies bij voorkeur een merk dat de specificaties onafhankelijk laat meten of een solide retourbeleid biedt.

Samenvatting: keuzetabel per gebruikerssituatie

Gebruik onderstaande richtlijnen als vertrekpunt. Bereken daarna je eigen verbruik voor een nauwkeurig advies.

  • Alleen telefoon opladen, tent, Nederland: 20 tot 40 Wp paneel, geen accu nodig als je overdag laadt.
  • Telefoon + laptop, tent of kleine caravan, Nederland: 40 tot 80 Wp paneel + powerstation van 200 Wh.
  • Volledige toerist (telefoon, laptop, verlichting), zonder koelkast, Nederland: 80 tot 120 Wp paneel + powerstation 300-500 Wh.
  • Met compressor-koelkast, caravan of camper, Nederland: minimaal 150 Wp paneel + AGM 100 Ah of lithium 50-100 Ah + MPPT-regelaar.
  • Met compressor-koelkast, Zuid-Europa: 80 tot 120 Wp paneel is voldoende door de extra zonuren.

Tot slot

Een draagbaar zonnepaneel is een solide investering als je regelmatig kampeert zonder netstroom. De sleutel is een eerlijke inschatting van je eigen verbruik. Bereken eerst wat je per dag nodig hebt, pas dan de formule toe en kies het paneel dat daarbij past. Koop niet groter dan nodig — een te groot paneel laden je accu sneller dan hij kan opnemen, en dat is geldverspilling.

Heb je een caravan of camper met een bestaand 12V systeem, investeer dan in een goede MPPT-regelaar. Kampeer je met een tent of heb je nog geen accu-systeem, dan is een compact powerstation de eenvoudigste en veiligste keuze.