Is een tent veilig bij onweer? Nee, en dit is waarom
Een tent biedt geen bescherming tegen een blikseminslag. De ANWB adviseert een tent bij onweer te verruilen voor een auto, een stenen gebouw of een aluminium caravan. Een inslag in of vlakbij de tent kan via metalen onderdelen en de grond gevaarlijk worden: rondom de inslag ontstaan in de bodem spanningsverschillen.
Dat gevaar in de grond heet stapspanning. Als jij met beide benen of met je lichaam op die grond staat of ligt, kan er stroom door je lichaam vloeien tussen twee contactpunten. Daarom ga je bij onweer nooit liggen en zorg je voor zo min mogelijk contact met de grond.
De telmethode: wanneer is onweer te dichtbij?
Tel de seconden tussen de lichtflits en de donderslag en deel het getal door 3: dat is ongeveer de afstand in kilometers (het KMI geeft deze rekenregel). Het KMI noemt onweer gevaarlijk dichtbij bij 10 seconden of minder (circa 3 kilometer); ook Obelink raadt aan onderdak te zoeken als het onweer binnen 3 kilometer is.
Een praktisch houvast: zit er 10 seconden of minder (circa 3 kilometer) tussen flits en donder, dan is het onweer gevaarlijk dichtbij en ga je direct naar een veilige plek. Hoor je onweer naderen, ga dan liever al eerder. Wacht na de laatste donderslag minimaal 30 minuten voordat je weer naar buiten gaat (advies van onder meer Veiligheidsregio Zuid-Limburg). Onweer kan namelijk terugkeren of langer aanhouden dan je denkt.
- Controleer elke avond de weersverwachting via de KNMI-app of Buienradar.
- Een snel opkomende onweerslucht in de middag of vroege avond is typisch voor de zomermaanden in Nederland en België.
De beste schuilplaatsen: van veilig naar minder veilig
Niet alle schuilplaatsen zijn gelijkwaardig. Hier is een rangorde, van het veiligst naar het minst veilig:
- Een stevig gebouw: het sanitairgebouw, de receptie of het restaurant van de camping. Dit is veruit je beste optie. Blijf wel uit de douche en bij waterkranen (zie hieronder).
- Een auto of camper met een volledig metalen carrosserie. De carrosserie werkt als een kooi van Faraday: de stroom loopt via de buitenkant naar de grond. Houd ramen en dakluiken gesloten, raak geen metalen delen aan de binnenkant aan en stap tijdens het onweer niet in of uit.
- Een caravan of camper met aluminium buitenwanden. ANWB noemt aluminium caravans relatief veilig. Koppel de 230-volt stroomkabel buiten het voertuig los en haal antennes en schotels in, zodat bliksemoverspanning niet via de kabel binnenkomt.
- Een tent: geen bescherming. Ga hier alleen zitten als er echt geen alternatief is, en volg dan de noodprocedure hieronder.
Een caravan of camper met een houten of kunststof wand of een stacaravan biedt geen Faraday-bescherming. Ga bij onweer liever naar een stevig gebouw of een metalen auto. Vraag bij twijfel aan de fabrikant of dealer wat jouw model biedt.
Wat te doen als je de tent niet meer uit kunt
Soms overrompelt een onweersbui je zo snel dat er geen tijd meer is om naar een gebouw te lopen. In dat geval is het je enige doel: zo weinig mogelijk geleidend contact maken met de grond en zo ver mogelijk van de metalen tentdelen blijven.
- Ga in het midden van de tent zitten, zo ver mogelijk van alle tentpolen en wanden.
- Hurk neer op je tenen met je voeten bij elkaar en je hoofd laag. Dit verkleint het risico op stapspanning.
- Zit op een droge luchtmatras of een veldbed, zonder het metaal of de grond te raken. Het isolerende effect is beperkt, maar beter dan op de kale grond.
- Raak de tentwand, tentpolen en haringen niet aan.
- Ga nooit liggen: hoe meer lichaamsdelen contact maken met de grond, hoe groter het gevaar van stapspanning.
- Trek alle elektrische kabels los die van buiten naar de tent lopen.
Wat absoluut vermijden in en rond de tent
- Schuilen onder bomen: schuil nooit onder een boom en blijf uit de buurt van losstaande bomen.
- Aanraken van metalen fietsframes, omheiningen of waslijnen.
- Douchen of onder de kraan staan tijdens onweer (zie hieronder).
- Zwemmen of in een meer of rivier staan: je steekt boven het wateroppervlak uit en water geleidt goed.
- Op een open heuvel of veld staan: op open terrein ben jij het hoogste punt.
- Een paraplu of hengel vasthouden.
Douchen en sanitair bij onweer
Is het gevaarlijk om te douchen tijdens onweer? Ja, de kans op een ongeval is klein maar het risico is onnodig. Het KMI raadt aan om binnen geen bad of douche te nemen en uit de buurt van metalen leidingen en stromend water te blijven. Obelink geeft op de camping hetzelfde advies. Wacht dus tot het onweer voorbij is: 30 minuten na de laatste donderslag. Het sanitairgebouw zelf is wel een prima plek om te schuilen, zolang je uit de douche en bij de kranen blijft.
Slim kiezen: de tentplaats vóór aankomst
De beste bescherming begint al bij het kiezen van je slaapplek. Een doordachte tentplaats verkleint het risico bij onweer aanzienlijk. Let op:
- Kies een plek in de luwte, niet op of vlakbij een heuvelrug of verhoogd terrein.
- Vermijd plekken direct onder of vlakbij solitaire bomen of hoge masten.
- Ga niet vlak aan de rand van een meer, rivier of zwembad staan.
- Controleer bij aankomst al waar het dichtstbijzijnde veilige gebouw is, zodat je dat in het donker en in de regen nog weet te vinden.
- Blijf uit de buurt van bomen. Meer over het kiezen van je plek lees je in kampeerplek kiezen voor je tent.
Eerste hulp bij blikseminslag, wat doen?
Wie door bliksem wordt getroffen, heeft directe hulp nodig. Een bliksemslachtoffer is niet elektrisch geladen, dus je kunt die persoon veilig aanraken. Volgens het KMI overlijdt slechts één op de drie getroffenen, en snelle reanimatie kan levens redden.
- Bel direct 112.
- Zorg dat jij zelf veilig bent voordat je naar het slachtoffer toe gaat.
- Controleer of de persoon bij bewustzijn is en ademt.
- Start reanimatie als dat nodig is en je daarvoor bent opgeleid. Snelle reanimatie vergroot de overlevingskans aanzienlijk, begin zo snel mogelijk als de persoon niet ademt.
- Behandel eventuele brandwonden en houd de persoon warm totdat hulp arriveert.
Checklist onweer op de camping
Een paar gewoontes maken het verschil. Loop deze checklist door voordat er onweer komt, tijdens en erna:
- Voor: controleer elke dag de weersverwachting via de KNMI-app of Buienradar, zeker in de middag en vroege avond. Weet waar het dichtstbijzijnde stevige gebouw staat.
- Voor: spreek met je reisgezelschap af wie waarschuwt, waar jullie naartoe gaan en wie de kinderen meeneemt. Zet een weeralarm aan op je telefoon.
- Voor: zet je tent altijd goed vast, ook als er geen onweer wordt verwacht. Bij storm helpt je tent steviger verankeren.
- Tijdens: tel de seconden. Bij 10 seconden of minder (binnen 3 kilometer) meteen naar een gebouw of metalen voertuig, en hoor je onweer naderen ga dan al eerder.
- Tijdens: stroomkabel van 230 volt los, antennes in, ramen en dakluiken dicht, niet douchen.
- Na: wacht minimaal 30 minuten na de laatste donderslag voordat je naar buiten gaat. Controleer daarna haringen en scheerlijnen.
Samengevat: de vijf belangrijkste regels
- Verlaat de tent zodra het onweer dichterbij komt dan 3 kilometer (10 seconden of minder tussen flits en knal), liever eerder, en zoek een stenen gebouw of metalen voertuig op.
- Ga nooit liggen tijdens onweer: hurk met voeten bij elkaar en minimale grondcontact.
- Raak geen metalen tentdelen, haringen, omheiningen of andere geleiders aan.
- Vermijd bomen, open water, heuvels en open vlakten.
- Wacht minimaal 30 minuten na de laatste donderslag voordat je de veilige schuilplaats verlaat.


