Waarom een aparte afwasopstelling loont
Op campings met een sanitairgebouw kun je gewoon naar de afwasruimte lopen. Maar wat als je een standplaats hebt zonder aansluiting, wildkampeert, of gewoon niet tien minuten wilt lopen met een stapel borden? Dan is een eigen afwasbak aan je picknicktafel een stuk praktischer. Je bespaart tijd, houdt de boel geordend en je bepaalt zelf hoe warm het water is.
Een goede opstelling bestaat uit drie basisonderdelen: een bak om in te wassen, een manier om schoon water bij de hand te hebben, en een plek om alles te laten drogen. Elk onderdeel heeft meerdere goede varianten — welke jij nodig hebt hangt af van hoe lang je kampeert, met hoeveel mensen en hoeveel ruimte je in je auto of caravan hebt.
De afwasbak: typen en maten
Afwasbakken voor de camping komen in drie hoofdvarianten: opvouwbare bakken van siliconen of TPE, vaste harde kunststof bakken en tentachtige opvouwbare emmers. De opvouwbare variant heeft de camping-markt grotendeels veroverd, omdat hij plat ingeklapt nauwelijks ruimte inneemt.
Opvouwbare bakken van siliconen of TPE
Dit is veruit de populairste keuze. Uitgevouwen functioneert de bak als een gewone afwasbak; ingeklapt is hij nog maar een paar centimeter dik. Gangbare maten lopen van 9 tot 18 liter. Een 9-liter bak meet uitgevouwen ongeveer 31 x 30 x 20 cm en ingeklapt circa 7 cm hoogte — compact genoeg voor in een krat of tas. Een 12-liter variant heeft opengevouwen vaak afmetingen rond 37 x 27 x 12 cm, ingeklapt 37 x 27 x 5 cm. Voor grotere groepen zijn er modellen tot 18 of zelfs 23 liter.
- 9 liter: voldoende voor twee personen of snel spoelen
- 12 liter: prettig voor twee tot vier personen, gangbaar midden-formaat
- 18 liter: comfortabel voor gezinnen of wanneer je ook potten en pannen wast
- Rond versus rechthoekig: rechthoekig past makkelijker in een tas of krat
Let bij de aanschaf op de wanddikte van het siliconen of de TPU-laag. Goedkope varianten vouwen slap in als het water zwaar wordt en kunnen over de rand kolken. Steviger modellen van merken als Bo-Camp, Sea to Summit of Ortlieb houden hun vorm beter. Een kleine afvoer of ventielsysteem aan de onderkant is handig om water makkelijk te legen zonder de bak helemaal op te tillen.
Vaste kunststof bakken
De klassieke harde kunststof afwasbak is stevig en goedkoop maar neemt ruimte in, ook als hij leeg is. Ze zijn eigenlijk alleen handig als je ze toch al gebruikt als opbergbak in de auto en ze dan ook voor afwassen inzet. Voor de meeste kampeerders zijn opvouwbare bakken praktischer.
Opvouwbare emmers
Een opvouwbare emmer (rond, 8 tot 12 liter) werkt goed als je met twee bakken werkt: een voor wassen en een voor naspoelen. Ze zijn iets goedkoper dan rechthoekige opvouwbare bakken maar minder stabiel op een tafel zonder vlakke bodem.
Hoeveel bakken heb je nodig?
De klassieke methode is twee bakken: de eerste met warm water en zeep voor het wassen, de tweede met schoon koud water voor het naspoelen. Met één bak red je het ook — je wast, legt de borden op een droogrek en gooit het zeepwater daarna weg. Met twee bakken gebruik je iets meer water maar je resultaat is schoner, zeker als je geen stromend water hebt om af te spoelen.
Tip: was meteen na de maaltijd. Aangekoekte resten zijn op camping-servies extra vervelend te verwijderen zonder hete kraan.
De waterdrager: jerrycan of opvouwbare zak?
Zonder wateraansluiting heb je iets nodig om schoon water te bewaren en te vervoeren. Er zijn twee hoofdtypen: harde jerrycans en opvouwbare waterdragers. Beide zijn gangbaar op campings; welke beter past hangt af van hoe ver je van de kraan staat en hoe lang je kampeerdag is.
Harde jerrycans
De harde kunststof jerrycan is robuust, makkelijk af te sluiten en lekt niet. Populaire maten zijn 10 en 20 liter. Een volle 10-liter jerrycan weegt 10 kg, een volle 20-liter dus 20 kg — dat is zwaar om ver te sjouwen. Voordeel: ze kunnen rechtop staan en zijn makkelijk te stapelen in de auto. Nadeel: ze nemen ruimte in, ook leeg. Zorg voor een BPA-vrij model als je er drinkwater in bewaart.
Opvouwbare waterdragers
Opvouwbare waterdragers van polyethyleen of gecoat nylon zijn licht en plat als ze leeg zijn. Ze zijn beschikbaar van 8 tot ruim 20 liter. Geteste modellen als de Sea to Summit Pack Tap (10 liter), Bo-Camp Foldable Waterbag (10 liter) en Ortlieb Water Sack (10 liter) presteren goed voor kampeergebruik. Sommige modellen hebben een antibacterieel binnenvoering of zijn gemarkeerd als BPA-vrij. Controleer dit bij de productbeschrijving als je er drinkwater in wilt bewaren.
Een handig extra: kies een waterdrager met een kraantje aan de onderkant. Dan hoef je hem niet op te tillen om water in een bak te laten lopen — heel prettig bij 10 liter. Hangen aan een paal, tentpeg of tafelrand werkt goed voor dit systeem.
- Harde jerrycan 10 liter: handig voor korte afstanden, stapelbaar
- Harde jerrycan 20 liter: voor meerdere dagen zonder loop naar de kraan, maar zwaar
- Opvouwbare waterdrager met kraantje: meest compact en ergonomisch voor dagelijks campinggebruik
- Opvouwbare emmer als extra: handig om water in te sjouwen naar de standplaats
Afdruiprek en lekbak
Na het wassen wil je de borden ergens laten uitlekken zonder dat het water over de tafel loopt. Een camping-afdruiprek met lekbak is hiervoor de nette oplossing. De combinatie bestaat uit een metalen of kunststof rek waarop je servies en bestek zet, met een bak of gootje eronder dat het drainwater opvangt.
Gangbare modellen hebben een rek van galvanized staal of gecoat staal met een lekbak van polypropeen. Afmetingen liggen vaak rond 42 x 31 x 15 cm. Sommige versies zijn uitklapbaar voor compacter transport. Let op dat het rek stabiel staat; op een picknicktafel met hobbels gaat een licht rek snel schuiven — een model met wat gewicht of antislip-pootjes is fijner.
Alternatief: een microvezel droogdoek. Snel afgedroogd meegenomen. Minder hygiënisch bij meerdaags gebruik als je de doek niet snel laat drogen, maar wel compacter.
Compleet buiten-spoelstation: wanneer wel, wanneer niet?
Een kant-en-klaar spoelstation combineert een waterreservoir, een pomp (voetpomp of elektrisch) en een afvoerbak in één geheel. Je zet het op tafel of op de grond en je hebt een mini-wasgelegenheid zonder aansluiting. Populaire opties hebben reservoirs van 15 tot 20 liter en legen via een voetpomp of drukknop.
Zo'n station is handig bij standplaatsen ver van sanitair, voor handen wassen en voor het spoelen van groenten. Voor het wassen van een volledige maaltijd voor vier personen zijn ze minder praktisch: het reservoir moet regelmatig worden bijgevuld, de opvangbak moet regelmatig worden geleegd en het hele systeem is omvangrijker dan twee losse bakken.
Weeg af: voor solo- of duo-kampeerders die ook handen willen wassen en niet elke dag naar sanitair willen, kan een spoelstation de moeite waard zijn. Voor gezinnen of langdurige tochten is de combinatie van een goede waterdrager met kraantje + opvouwbare afwasbak + afdruiprek lichter, goedkoper en makkelijker schoon te houden.
Milieu en afvalwater
Op georganiseerde campings loopt afvalwater via het riool af en mag je gewoon wassen aan je standplaats. Buiten georganiseerde campings — bij wildkamperen of vrij kamperen — gelden andere regels. Vuil afwaswater mag niet zomaar in de natuur worden gedumpt.
Op een normale camping: lees de huisregels. Veel campings hebben voorgeschreven punten voor het legen van afvalwater. Gooi afwaswater niet zomaar op het grasveld, ook al lijkt dat onschuldig. Voedselresten trekken ongedierte aan en zeep belast de bodem.
Materialen en onderhoud
Siliconen en TPE (thermoplastisch elastomeer) zijn de gangbare materialen voor opvouwbare bakken. Ze zijn bestand tegen warm water (tot circa 60 a 80 graden Celsius bij de meeste modellen — check de fabrikantspecificaties) en kleuren niet snel. Na gebruik: goed uitschudden, laten drogen en pas opvouwen als de bak droog is. Vochtig opvouwen en wegstoppen leidt tot schimmelvorming en geur.
Waterdragers reinig je na elk kampeerweekend even met schoon water en wat natriumbicarbonaat of een waterreservoirreiniger. Laat ze daarna goed drogen voordat je ze opbergt — ook hier voorkomt dit geur en algenvorming bij langere opslag.
Praktische checklist afwasopstelling
- Kies een opvouwbare afwasbak: 9 liter voor 1-2 personen, 12-18 liter voor gezinnen
- Voeg een tweede bak of emmer toe voor naspoelen (optioneel maar handig)
- Kies een waterdrager met kraantje: opvouwbare zak van 10 liter voor kortere trips, 20 liter voor langer verblijf
- Neem een afdruiprek met lekbak mee voor een droge tafel
- Pak biologisch afbreekbare zeep in — ook op gewone campings een goede gewoonte
- Wildkamperen of vrij kamperen: was op meer dan 60 meter van oppervlaktewater
- Droog alles goed voor opbergen om geur en schimmel te voorkomen
Samenvatting: wat koop je?
Voor de meeste kampeerders is de meest praktische combinatie: een opvouwbare rechthoekige afwasbak van 12 liter, een opvouwbare waterdrager van 10 of 20 liter met kraantje, en een compact afdruiprek met lekbak. Dat past in een kleine tas, weegt samen minder dan 2 kg leeg, en geeft je een complete afwasopstelling ongeacht of je stroom of water hebt. Een kant-en-klaar spoelstation is een nuttige aanvulling als handen wassen en spoelen ook deel uitmaken van je routine, maar is geen vervanging voor een goede afwasbak.
