Stap 1: vind het trekgewicht van jouw auto

Het maximale trekgewicht van je auto staat op de achterkant van het kentekenbewijs (deel 1A). Zoek naar twee velden:

  • Veld O.1: geremd trekgewicht. Dit is het maximum gewicht dat je mag trekken als de caravan een eigen remsysteem heeft. Vrijwel alle caravans vallen hieronder.
  • Veld O.2: ongeremd trekgewicht. Dit geldt voor aanhangers zonder eigen remmen, zoals kleine bagagekarretjes. Caravans vallen hier zelden onder.

Staat er geen waarde bij O.1? Dan is de auto niet door de fabrikant gecertificeerd om te trekken, en mag je officieel geen caravan achter die auto hangen. Dit komt voor bij sommige kleine stadswagens en elektrische auto's.

⚠️ Heb je je kentekenbewijs niet bij de hand? Via de RDW-kentekencheck op ovi.rdw.nl kun je het trekgewicht van elke auto met Nederlands kenteken gratis opzoeken. Vul je kenteken in en kijk bij de technische gegevens.

Trekgewicht staat ook in de auto-handleiding

De handleiding van je auto vermeldt doorgaans ook het maximale trekgewicht. Let op: soms geeft de fabrikant een lager adviesgewicht dan wat op het kentekenbewijs staat, bijvoorbeeld vanwege motorvariant of transmissie. Gebruik altijd het laagste van de twee cijfers als je grens.

Stap 2: begrijp de gewichten van de caravan

Bij caravans kom je een paar gewichtstermen tegen die je goed uit elkaar moet houden:

  • Leeggewicht (of massa ledig): het gewicht van de caravan zoals die de fabriek verlaat, zonder bagage, water of voedsel, maar inclusief standaarduitrusting.
  • Massa rijklaar: hetzelfde als leeggewicht, maar zoals opgegeven voor de typegoedkeuring. Let op: accessoires die later zijn bijgeplaatst, zoals een mover, extra accu of fietsendrager, tellen mee voor het werkelijke gewicht maar niet altijd voor de papieren massa rijklaar.
  • MTM (maximaal toegestane massa): het maximale totaalgewicht van de caravan inclusief alle belading. Dit staat vermeld op de kentekencard van de caravan. Je mag hier nooit overheen gaan.
  • Laadvermogen: MTM min het leeggewicht. Dit is de ruimte die overblijft voor bagage, water, gas en alles wat je meeneemt.
⚠️ Praktijktip: de massa rijklaar op papier is vaak lager dan het werkelijke gewicht van een gebruikte caravan. Extra uitrusting, een mover of ingebouwde accu's zijn niet altijd meegeteld. Twijfel je? Laat de caravan wegen bij een rijkswegstation of een vuilstortplaats met weegbrug. Dat kost een paar euro en geeft zekerheid.

Stap 3: de rekensom die echt telt

Er zijn drie checks die je moet doen voordat je de combinatie de weg op rijdt:

  1. Caravangewicht versus trekgewicht auto. Het werkelijke gewicht van de beladen caravan mag niet hoger zijn dan het geremd trekgewicht (O.1) van de auto. Dit is de wettelijke grens.
  2. Gecombineerde massa versus treinmassa. De treinmassa is het maximum dat auto plus caravan samen mogen wegen. Dit cijfer staat niet op het kentekenbewijs, maar in de auto-handleiding of op het typeplaatje van de auto (meestal onder de motorkap). Als de treinmassa lager is dan de som van de maximale auto-massa en het trekgewicht, geldt de treinmassa als absolute grens.
  3. Beladen auto. De auto telt ook mee voor de treinmassa. Rij je met vier personen en een volle kofferbak, dan is de auto al zwaarder dan op papier. Tel inzittenden en bagage bij het rijklaargewicht van de auto op.

Een rekenvoorbeeld: stel je hebt een gezinsauto met een rijklaargewicht van 1.750 kg, een trekgewicht van 1.600 kg en een treinmassa van 3.150 kg. Met twee volwassenen en twee kinderen (stel 300 kg) en 50 kg bagage weegt de auto in gebruik al ongeveer 2.100 kg. De caravan mag dan maximaal 1.050 kg inclusief belading wegen om binnen de treinmassa te blijven, ook al staat er 1.600 kg als trekgewicht vermeld.

De 75%-vuistregel: veiligheid voorbij het wettelijk minimum

Wettelijk gezien is het trekgewicht de grens. Maar ook als je nnet binnen de grens valt, kan de combinatie gevaarlijk zijn. Een caravan die bijna even zwaar is als de auto, trekt de achterkant mee en kan gaan slingeren — zeker bij een rem- of uitwijkmanoeuvre.

De ANWB adviseert de 75%-vuistregel: het gewicht van de beladen caravan mag niet meer bedragen dan 75% van het gewicht van de beladen auto. Met beladen auto bedoel je: rijklaargewicht plus het gewicht van alle inzittenden en bagage in de auto.

Voorbeeld: je auto weegt in gebruik 2.000 kg (inclusief inzittenden en auto-bagage). 75% daarvan is 1.500 kg. De caravan inclusief belading zou dan idealiter niet zwaarder zijn dan 1.500 kg. Kom je boven de 100% (caravan zwaarder dan beladen auto)? Dan is de combinatie sowieso onveilig, ook als het wettelijk nog net binnen het trekgewicht valt.

⚠️ De 75%-vuistregel is een veiligheidsadvies van de ANWB, geen wet. Begin je net met caravantrekken? Blijf dicht bij de 75% — je hebt voldoende gevoel en routinerijgedrag nodig om een zwaardere combinatie veilig te besturen.

Rijbewijs: wat mag je trekken met B, B+ en BE?

Naast de technische grens bepaalt je rijbewijs ook hoeveel je mag trekken. In Nederland gelden de volgende regels:

  • Rijbewijs B: je mag een caravan trekken zolang de gecombineerde maximaal toegestane massa van auto en caravan samen niet meer bedraagt dan 3.500 kg. Een caravan tot 750 kg mag je sowieso trekken, ook als de combinatie de 3.500 kg zou overschrijden — maar dat is voor vrijwel alle volwaardige caravans niet van toepassing.
  • Rijbewijs B met code 96 (ook wel B+): hiermee mag je combinaties rijden tot 4.250 kg gecombineerde maximaal toegestane massa. Je legt daarvoor een praktijktoets af bij een erkende rijschool (geen CBR-examen vereist).
  • Rijbewijs BE: nodig als de gecombineerde maximaal toegestane massa (auto + caravan) boven de 4.250 kg uitkomt. Je legt een apart praktijkexamen af bij het CBR — geen theorie nodig als je al een geldig B-rijbewijs hebt.

Let op: de gewichten die voor het rijbewijs tellen, zijn de maximaal toegestane massa's zoals vermeld op de kentekenbewijzen — niet de werkelijke gewichten op het moment van rijden. Check dus altijd de MTM van de caravan, niet alleen het laadgewicht.

⚠️ Twijfel je of je rijbewijs B voldoende is? Bereken de gecombineerde MTM: tel de toegestane maximum massa van de auto (veld F.2 op kentekenbewijs) op bij de MTM van de caravan (op de kentekencard van de caravan). Komt dat boven 3.500 kg uit? Dan heb je minimaal code 96 of BE nodig.

Elektrische auto's: extra aandacht

Elektrische auto's hebben doorgaans een lager trekgewicht dan vergelijkbare benzine- of dieselversies. Dat heeft te maken met de hogere eigengewicht door de accupakketten en de thermische grenzen van de elektromotor bij langdurige trekkracht. Gemiddelden liggen vaak rond 1.000 kg, maar dit verschilt sterk per model.

Daarnaast neemt het rijbereik fors af als je trekt. Reken globaal op een halvering van het normale bereik, afhankelijk van snelheid, gewicht en omstandigheden. Plan je laadstops dus extra ruim.

Veelgemaakte fouten

  • Alleen het leeggewicht vergelijken met het trekgewicht. De beladen caravan is altijd zwaarder. Tel het volledige laadvermogen mee.
  • De treinmassa vergeten. Veel mensen weten het trekgewicht, maar vergeten dat er ook een gecombineerde grens bestaat.
  • De mover buiten beschouwing laten. Een mover weegt doorgaans 28 tot 40 kg (zonder accu) en telt mee voor het rijgewicht van de caravan, maar staat soms niet in de papieren specificaties.
  • Ervan uitgaan dat wat mag ook veilig is. De wettelijke grens is een maximum, niet een advies. De 75%-vuistregel is er niet voor niets.
  • Het gewicht van de auto vergeten te updaten. Als je met een volle auto rijdt — inzittenden, koffers, fietsen op de trekhaak — kan dat de situatie kantelen.

Snel controleren: een overzicht

Gebruik deze checklist voordat je op reis gaat:

  1. Zoek veld O.1 op je kentekenbewijs op: dit is je maximale trekgewicht voor een geremde caravan.
  2. Weeg of schat het werkelijke gewicht van de beladen caravan (leeggewicht plus alles wat erin gaat).
  3. Controleer of het caravangewicht onder het trekgewicht (O.1) blijft.
  4. Bepaal je treinmassa (handleiding of typeplaatje auto) en bereken of auto plus caravan samen binnen die grens vallen.
  5. Check de gecombineerde MTM (kentekenbewijs auto F.2 plus caravan-MTM) om te bepalen welk rijbewijs je nodig hebt.
  6. Bereken de 75%-verhouding als extra veiligheidscheck voor stabiliteit.
⚠️ Nog geen caravan gekocht? Gebruik de technische gegevens die de dealer of fabrikant verstrekt als eerste indicatie, maar ga er nooit vanuit dat de papieren massa exact klopt bij een gebruikte caravan met accessoires. Laat wegen voor zekerheid.