Wat doet een breekkabel?

Een breekkabel (ook losbreekkabel of noodremkabel genoemd) verbindt de caravan met een vast punt op het trekkende voertuig, meestal de trekhaak. Als de koppeling het begeeft en de caravan loskomt, trekt de kabel strak. Bij een geremde caravan trekt de kabel dan de handrem aan, zodat de caravan zo snel mogelijk tot stilstand komt. Bij een ongeremde aanhanger (tot 750 kg toegestane maximummassa) voorkomt de kabel dat de aanhanger volledig wegrijdt.

Is een breekkabel verplicht in Nederland?

Ja. De Regeling voertuigen (artikel 5.18.34 en 5.18.57) schrijft voor dat een losbreekreminrichting (bij geremde aanhangwagens, dus bijna alle caravans) of een hulpkoppeling (bij aanhangwagens zonder losbreekrem) zo met een vast deel van het trekkende voertuig of met een daartoe bestemde inrichting aan de trekhaak is verbonden, dat de inrichting pas in werking treedt nadat de koppeling is losgeraakt. Een aanhangwagen zonder losbreekrem moet bovendien een hulpkoppeling hebben (artikel 5.12.66 en 5.13.66). Heeft je trekhaak geen oog of beugel waar je de kabel aan kunt vastmaken, laat er dan een monteren. Rijden met een niet-werkende of onjuist bevestigde kabel kan tot een boete leiden en is vooral gevaarlijk.

⚠️ Controleer bij elke koppeling of de breekkabel correct vastzit. Een kabel die losjes over de kogelhals is gelegd, werkt niet bij koppelbreuk.

Geremde versus ongeremde caravan

Aanhangwagens met een toegestane maximummassa boven 750 kg moeten in de regel een reminrichting hebben (Regeling voertuigen, afdeling 12). De meeste caravans hebben een oprijrem: een mechanisme in de dissel dat de wielen afremt zodra de caravan tegen de auto aanduwt, bijvoorbeeld bij een noodstop. De breekkabel is bij deze caravans de aanvullende beveiliging die de handrem aantrekt als de verbinding met de auto volledig is verbroken.

  • Ongeremde aanhanger (tot 750 kg): een hulpkoppeling (breekkabel of ketting) is verplicht als veiligheidsverbinding.
  • Geremde caravan (boven 750 kg): de breekkabel activeert de handrem als de caravan loskomt.
  • Sommige systemen combineren dit in één kabel; controleer het handboek van je caravan.

Breekkabel bevestigen: zo doe je het goed

Een breekkabel moet aan een vast deel van de auto of trekhaak zitten, zodat de kabel strak komt zodra de koppeling loslaat. Volgens de ANWB zijn dit de gangbare manieren (het ANWB-uitgangspunt is dat de kabel aan een vast deel of een hulpmiddel aan de trekhaak zit):

  • Trekhaak met oog of trekhaakklem: rijg de veerklem of lus van de kabel door het oog of de klem en leg de kabel daarna als lus om de kogelhals. Zo blijft de kabel op zijn plek en trekt hij aan zodra de caravan loskomt.
  • Afneembare kogelhals: lus de kabel om de afneembare kogelhals en voer hem ook door de klem.
  • Via een karabijnhaak: de kabel kan ook met een extra stalen karabijnhaak (minimaal 6 mm) aan een oog in de trekhaak worden bevestigd, mits hij ook om de kogelhals is gelust. Rechtstreeks met de karabijnhaak van de kabel aan het oog mag ook, maar is volgens de ANWB niet ideaal: de kabel brengt dan minder kracht over op de rem en de remweg wordt langer.

Niet toegestaan is een losse strop die alleen om de kogelhals zit. Springt de koppeling van de kogel, dan kan die lus van de trekhaak schieten en trekt de kabel de handrem niet of onvoldoende aan.

Controleer bij montage ook de volgende punten:

  • De kabel heeft voldoende speling om bochten te nemen zonder te spannen.
  • De kabel hangt niet zo laag dat hij over de grond sleept.
  • De haak of karabijnhaak zit goed vergrendeld.
  • De kabel zit niet vast aan de bumper, de kogel zelf of andere losse onderdelen.

Losbreekkabel of breekkabel: wanneer vervang je hem?

Een breekkabel bestaat uit een gecoate staalkabel met een veer of spanklem. Vervang de breekkabel zodra de coating beschadigd is, de veer niet meer veert of de haak niet meer sluit. Laat de handrem en de kabel naar de handrem af en toe nakijken, bijvoorbeeld bij het jaarlijkse onderhoud. Zie de gids over het onderhoud van het remsysteem van je caravan.

Controleer bij elke koppeling

De breekkabel is een van de punten die je bij elke koppeling controleert, naast de vergrendeling van de koppelkop, de veiligheidspin, de verlichting en de stabilisatorinstelling. Maak het een vaste gewoonte, ook als je de koppeling al honderd keer hebt gedaan. Koppelbreuk is zeldzaam, maar de gevolgen zijn ernstig genoeg om elke keer een minuut extra te investeren. De volledige procedure staat in de stap-voor-stap uitleg over het aankoppelen van de caravan.

  • Koppelkop vergrendeld en veiligheidshendel in ruststand.
  • Veiligheidspen door het slotgat van de koppelkop.
  • Breekkabel op de juiste manier bevestigd, met voldoende maar niet te veel speling.
  • Verlichting functioneert (richtingaanwijzers, rem, achteruitrijlicht).
  • Stabilisator ingesteld (indien aanwezig).
⚠️ Rij na elke koppeling een korte testrit van een paar honderd meter op een rustige plek. Controleer daarna nogmaals de koppelkop: de kogel kan bij de eerste ruk iets inschuiven en de vergrendeling loser laten lijken dan hij is.

Meer over de koppeling zelf lees je in de vergelijking van kogelkoppeling en stabilisatorkoppeling.

Breekkabel in het buitenland

De eisen per land verschillen en kunnen wijzigen. Volgens de ADAC (Duitse automobilistenclub) is in Duitsland voor ongeremde aanhangers tot 750 kg geen kabel voorgeschreven (wel aanbevolen), maar zijn geremde aanhangers boven 750 kg verplicht uitgerust met een breekkabel. In Zwitserland en Oostenrijk moeten alle aanhangers, geremd of ongeremd, een kabel of ketting hebben. In Oostenrijk is de manier van bevestigen niet wettelijk voorgeschreven en volstaat het volgens de ADAC doorgaans de kabel over de trekhaak te leggen; in Zwitserland moet de kabel aan een vast oog op het voertuig, en kunnen de boetes hoog zijn. Controleer de actuele eisen voor elk land dat je doorkruist en gebruik de breekkabel altijd, ongeacht wat de lokale wetgeving voorschrijft.