Waarom een accu leegloopt terwijl de caravan stilstaat

Een accu ontlaadt zichzelf ook zonder dat er iets aan hangt, dat heet zelfontlading en is een normaal chemisch proces. Daar komt bij dat een caravan zelden helemaal stroomloos is: de koolmonoxidemelder, de klok van de verwarmingsregeling, een alarmsysteem of het display van de koelkast kunnen allemaal een klein sluipverbruik hebben, ook als je alles denkt te hebben uitgezet. Bij elkaar kan een accu die in september volgeladen de stalling ingaat, in het voorjaar behoorlijk leeg blijken te zijn.

Dat is meer dan alleen vervelend. Een lege loodzuuraccu is gevoeliger voor vorstschade dan een volle: hoe leger de accu, hoe lager de temperatuur waarbij de vloeistof kan bevriezen, en bevriezing kan de accu blijvend beschadigen. Een volle accu winterklaar wegzetten is dus niet alleen handig voor het voorjaar, het beschermt de accu zelf ook tegen de kou.

De basisroutine: laden, loskoppelen, op peil houden

  1. Laad de accu voor het stallen volledig op, bij voorkeur met de eigen oplader van de caravan of een geschikte acculader
  2. Zet de hoofdschakelaar van het boordnet uit, of koppel de accu los als de caravan lang gaat stilstaan
  3. Controleer of er geen apparaten meer stroom trekken zodra de schakelaar uit staat; sommige alarmsystemen en trackers werken juist bewust door
  4. Kun je bij de accu terwijl de caravan gestald staat, sluit hem dan aan op een onderhoudslader (ook wel druppellader genoemd) die automatisch bijlaadt zonder te overladen
  5. Kun je er niet bij, plan dan een tussentijdse controle- en laadbeurt in, bijvoorbeeld halverwege de winter

Een gewone acculader die je aan- en weer loskoppelt is geen vervanging voor een onderhoudslader: die laadt tot een bepaald punt en stopt dan, terwijl de accu ondertussen weer langzaam leegloopt. Een echte onderhoudslader meet de spanning voortdurend en vult automatisch bij, zonder dat de accu overladen raakt. Dat is precies wat je wilt bij een accu die maanden stilstaat.

Loodzuur, AGM of lithium: verschil in winterbehandeling

Niet elk accutype reageert hetzelfde op lange stilstand. Loodzuur- en AGM-accu's zijn het gevoeligst voor diepe ontlading: laat je zo'n accu leeg en koud staan, dan kan de capaciteit blijvend achteruitgaan of kan de accu bij vorst zelfs sneuvelen. Lithium-accu's (LiFePO4) hebben doorgaans een veel lagere zelfontlading en verdragen stilstand beter, maar ook daarvoor geldt dat de fabrikant meestal een minimale laadtoestand voorschrijft voor langdurige opslag en niet aanraadt om ze helemaal leeg weg te zetten.

Weet je niet zeker welk type accu er in je caravan zit of wat het advies van de fabrikant is, kijk dan in de handleiding van de accu of vraag het na bij de leverancier. Het verschil tussen accutypen is groot genoeg om er niet zomaar vanuit te gaan dat één aanpak voor alles werkt.

⚠️ Sla de laadtoestand niet over omdat de caravan er "toch maar staat". Een accu die je in het najaar vol wegzet en in de winter een keer bijlaadt, gaat merkbaar langer mee dan een accu die halfvol de kou in gaat en pas in het voorjaar weer wordt aangesloten.

Accu meenemen of aan boord laten?

Beide kan, en wat het beste is hangt vooral af van waar je stalt en of daar stroom beschikbaar is. Staat de caravan in een stalling met stroomaansluiting waar je de accu op een onderhoudslader kunt aansluiten, dan kan hij prima aan boord blijven. Staat de caravan onbereikbaar of zonder stroom, dan is de accu meenemen naar een droge ruimte thuis vaak praktischer, zodat je hem daar tussentijds kunt bijladen en controleren.

Bewaar de accu in dat geval droog en uit de vrieskou, bijvoorbeeld in een garage of schuur die niet extreem koud wordt. Een moderne accu op een betonnen vloer laten staan is geen probleem; het oude idee dat een accu daardoor sneller leegloopt gaat over vroegere accutypen met een andere behuizing en is bij hedendaagse accu's achterhaald.

Bij de eerste rit in het voorjaar

  • Meet de spanning van de accu voordat je vertrekt en laad hem zo nodig eerst bij
  • Controleer de polen op corrosie en maak ze schoon als dat nodig is
  • Test de verlichting, de koelkast op 12 volt en eventuele andere 12-voltapparatuur voordat je op reis gaat
  • Sluit de accu pas weer definitief aan als je zeker weet dat de rest van het boordnet in orde is

Zie ook onze gidsen over caravan accu en boordstroom uitgelegd voor de werking van het systeem, en over caravan winterklaar maken voor de rest van de stallingsroutine.