Drie soorten campingverlichting
Je kunt campingverlichting in drie categorieën indelen: sfeerlicht (aangenaam verblijf), functioneel licht (gericht, taakgericht) en veiligheidslicht (oriëntatie, paden, nacht). Elk vraagt om een ander type lamp en andere helderheid.
Lumen begrijpen: hoeveel licht heb je nodig?
De helderheid van lampen wordt uitgedrukt in lumen (lm). Hoe meer lumen, hoe helderder. In de buitenlucht heb je relatief veel lumen nodig om een zinvolle lichtsterkte te zien; binnen (tent of voortent) veel minder.
Richtlijnen per toepassing
- Sfeerlicht (hanglamp boven tafel buiten): 100 tot 300 lm is aangenaam, meer dan 400 lm kan te fel zijn voor de omgeving
- Leeslamp (tent of voortent): 50 tot 150 lm op korte afstand is voldoende
- Algemene tentverlichting: 200 tot 400 lm voor een gezinstent, afhankelijk van grootte
- Zaklamp of hoofdlamp (actief gebruik, nacht): 200 tot 600 lm; voor een pad is 150 lm al prima, voor terrein navigeren meer
- Werklamp (auto, caravan, reparatie): 500 tot 1.000 lm of meer
De meeste campinglampen kunnen worden gedimd. Koop bij voorkeur lampen met meerdere standen: een lage (sfeer), een middel (tafel) en een hoge (zoeken, alarm). Dat maakt ze veelzijdiger en spaart energie.
Sfeerlicht: het gezellige kampeergevoel
Sfeerlicht is het eerste wat de camping leefbaar maakt na zonsondergang. Denk aan ledslinger boven de luifel, een lantaarn op tafel of een warm licht in de voortent. De kleurtemperatuur maakt een groot verschil: warm wit (2.700 tot 3.000 Kelvin) geeft een aangenaam kaarsachtig licht; koel wit (5.000 tot 6.500 Kelvin) is helder maar hard en minder geschikt voor sfeer.
Ledslinger en guirlandes
Een ledslinger van 5 tot 10 meter geeft een gezellige, zachte verlichting boven de luifel of in de voortent. Veel slingers draaien op USB of AA-batterijen. Kies voor slingers met een IP44 of IP65 rating voor gebruik buiten: dat betekent stof- en waterbestendig. Een IP44 is beschermd tegen spatwater; IP65 is beschermd tegen straalwater.
Campinglantaarn
Een opvouwbare of inklapbare ledlantaarn is veelzijdig: op tafel als sfeerverlichting, aan de luifelbalk als werkverlichting, of meegenomen naar het sanitairgebouw. Goede modellen wegen 300 tot 600 gram en hebben 200 tot 500 lm op hoge stand. Kies een model dat je kunt dimmen en dat een USB-oplaadaansluiting heeft.
Functioneel licht: voor bij de keuken en tafel
Functioneel licht is gericht en helder genoeg om een taak uit te voeren: koken, eten, kaartlezen, reparaties. Hier wil je meer lumen op een kleiner oppervlak.
Keukenverlichting
Een kleine werkplaatslamp met een haak of magneet is ideaal boven het kookstelletje. LED-panelen op campinggas-modellen zijn zeldzaam; de meeste kampeerders kiezen voor een aparte lamp die ze ophangen. Een flexibele camping-LED-bar (30 tot 50 cm, USB of batterij) geeft op 200 tot 300 lm genoeg licht voor koken zonder dat het te fel is voor de omgeving.
Hoofdlamp
Een hoofdlamp is het meest veelzijdige stuk verlichting op de camping. Handen vrij, licht precies waar je kijkt. Voor kampeertoepassingen volstaat een hoofdlamp van 200 tot 400 lm. Kies een model met een rode lichtmodus: rood licht beschadigt de nachtzichtadaptatie minder dan wit licht, wat handig is als je rustig naar bed wilt gaan zonder je ogen te verblinden.
Veiligheidslicht en oriëntatie
Na zonsondergang zijn scheerlijnen, haringen en ongelijke ondergrond echte struikelgevaren. Veiligheidslicht helpt anderen om jouw opstelling te zien en helpt jouzelf om je weg te vinden.
- Scheerlijnenmarkeringen: kleine knipperlichtjes of reflectoren die op de lijnklem geclipst worden, zorgen dat buren niet over je lijnen struikelen
- Padverlichting: een paar lage solar-stoklampjes langs het pad naar het sanitairgebouw geeft oriëntatie zonder te verblinden
- Tentmarkeringen: campingsites mogen geen grondlampen verbieden, maar check de huisregels van de camping
Stroomvoorziening: powerbank, batterij of zonnepaneel?
Elke verlichtingskeuze heeft gevolgen voor hoe je het van stroom voorziet. Er zijn drie gangbare methoden.
Standaard batterijen (AA, AAA)
Batterijen zijn universeel, overal verkrijgbaar en werken ook bij kou. Het nadeel: ze produceren afval en zijn op de langere termijn duurder dan oplaadbare alternatieven. Kies bij voorkeur voor oplaadbare NiMH-batterijen (merken als Eneloop staan bekend om capaciteit en lage zelfontlading) als je veel batterijapparaten gebruikt. Ze hebben een lagere milieu-impact en zijn voordeliger bij frequent gebruik.
Powerbank (USB)
Een powerbank is de meest flexibele oplossing voor USB-lampen. Een powerbank van 10.000 mAh laadt een gemiddelde campinglantaarn (3W, 5V = 0,6 A) circa 15 tot 20 uur op. Controleer voor aanschaf van een lamp of die op 5V/USB werkt; de meeste moderne campinglampen doen dit. Een powerbank laad je op via de auto (USB in de sigarettenaansluiting), op de stroom-paal of via een zonnepaneel.
Zonnepaneel
Een klein zonnepaneel van 10 tot 20 Watt kan overdag een powerbank of directe USB-lampen opladen. Dit is ideaal voor kampeerders zonder stroomaansluiting. Goedkope panelen van 10W wekken in Zuid-Europa op een zonnige dag circa 0,5 tot 0,8 Ah op per uur bij ideale invalshoek; in de praktijk minder. Een paneel van 20W en een powerbank van 10.000 mAh is een goed startpunt voor dag-nachtcycli op verlichte camping buiten de stroom-paal.
Zonnepanelen voor camping zijn bijna altijd monocrystallijne panelen, die efficiënter zijn dan polykristallijne bij bewolkt weer. De exacte opbrengst verschilt per locatie, seizoen en invalshoek; zonnepaneelspecificaties geven een peakwaarde (STC, Standard Test Conditions) die in de praktijk zelden gehaald wordt.
Gaslantaarn
De traditionele gaslantaarn op butaan/propaan geeft warm, krachtig licht (vergelijkbaar met een 60W gloeilamp) en werkt onafhankelijk van elektriciteit. Het nadeel is open vlam en hitte: niet geschikt binnenin tenten of voortenten met lage plafonds. Verbrande mantels moeten worden vervangen. Voor sfeer buiten op een windstille avond is het een klassieke keuze. Gaslantaarns moeten altijd worden gebruikt met voldoende ventilatie en nooit als verwarmingsbron.
Insectenvriendelijk licht: een praktisch punt
Veel insecten — muggen, kevers, nachtvlinders — worden aangetrokken door blauwwit licht met een hoge kleurtemperatuur (boven 4.000 Kelvin). Warm wit licht (2.700 tot 3.000 Kelvin) trekt aanzienlijk minder insecten. Kies voor de avondverlichting bij voorkeur voor lampen met een warme kleurtemperatuur. Speciale "insectvriendelijke" lampen (amberkleurig, 2.200 Kelvin of "warm amber") zijn de beste keuze als je last hebt van insecten rond je tafel.
Blauwwit of UV-licht dient voor insectenvangers, niet voor tafelverlichting. Gebruik die dus specifiek als je insecten wil vangen, niet als je wil zitten zonder ze aan te trekken.
Overlastvriendelijk verlichten
Op drukke campings is het goed gebruik om je licht naar beneden of naar binnen te richten en niet schijnende in de richting van buren. Een lamp met een kap die het licht neerwaard richt, verlicht je eigen tafel zonder je buren te storen. Helle spots op hoge stokken die in alle richtingen schijnen zijn campingonvriendelijk. Als je weet dat de buren al slapen, zet dan het licht op de laagste stand of gebruik uitsluitend rood licht.
